รู้หรือไม่ โรคไข้กาฬหลังแอ่น เป็นได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ป้องกันได้ด้วยวัคซีน

โรคไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal disease) เป็นการติดเชื้อแบคทีเรียรุนแรง (Neisseria meningitidis) เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบ และ ติดเชื้อในกระแสเลือด ทำให้มีอาการไข้สูง ปวดศีรษะ คอแข็ง ซึม ผื่นแดงหรือจ้ำเลือดตามผิวหนัง และอาจรุนแรงถึงเสียชีวิตได้ ซึ่งโรคนี้สามารถติดต่อได้ง่าย ผ่านการไอ จาม และการสัมผัสจากสารคัดหลั่งต่าง ๆ ทั้ง เสมหะ น้ำมูก น้ำลาย ติดต่อได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ แต่เราสามารถป้องกันจากภัยร้ายนี้ได้ ด้วยวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น

ความอันตรายของโรคไข้กาฬหลังแอ่น

โรคไข้กาฬหลังแอ่น หลังได้รับเชื้อประมาณ 2-10 วัน จะก่อให้เกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ และ ติดเชื้อในกระแสเลือด นำไปสู่อาการความดันโลหิตต่ำ ภาวะช็อก และอวัยวะล้มเหลวได้ ซึ่งอาจนำไปสู่การเสียชีวิตภายใน 24 - 48 ชั่วโมง โดยโรคไข้กาฬหลังแอ่นสามารถลุกลามได้ไวอาการจะเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันและรวดเร็ว

โดยมีอัตราการเสียชีวิตที่ 10-15% โดย 1 ใน 5 หากมีผู้รอดชีวิตอาจเผชิญกับความพิการหรือผลกระทบต่อสุขภาพระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นการสูญเสียแขนหรือขา จากการติดเชื้อรุนแรง สูญเสียความสามารถในการเรียนรู้และจดจำ จากความเสียหายของสมอง สูญเสียการได้ยิน เป็นต้น

> กลับสารบัญ

ไข้กาฬหลังแอ่น รักษาได้ไหม

การรักษาจะต้องรวดเร็วและเร่งด่วน ดังนี้

• การกำจัดเชื้อโดยให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำทันที โดยมักใช้ยากลุ่ม Penicillin หรือ Cephalosporins ทันที
• การรักษาประคับประคองตามอาการ ได้แก่ ให้น้ำเกลือเพื่อแก้ไขภาวะขาดน้ำและสมดุลเกลือแร่/กรดด่าง ให้ยาลดไข้ร่วมกับการเช็ดตัว ให้ยาป้องกันหรือรักษาในกรณีที่มีอาการชัก

> กลับสารบัญ

ป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่นได้ด้วยวิธีใด

• ระวังการสัมผัสละอองฝอย น้ำมูก หรือน้ำลายจากปากและจมูกของผู้ป่วยหรือผู้ที่มีเชื้อ
• พยายามไม่อยู่ในสถานที่ที่มีคนพลุกพล่านหรืออากาศถ่ายเทไม่สะดวก เช่น โรงภาพยนตร์ หรือสถานบันเทิง หรือ ไปในที่ทีมีการระบาดของโรค
• เข้ารับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อและลดความรุนแรงของอาการ

> กลับสารบัญ

วัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น มีแบบไหน ฉีดอย่างไร

ปัจจุบันวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น มี 2 ชนิด ได้แก่

1. วัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น 4 สายพันธุ์ (ACWY) ชนิดคอนจูเกต ได้แก่ Menactra และ MenQuadfi
   • ป้องกันสายพันธุ์ A, C, W, Y
   • ฉีดได้ตั้งแต่อายุ 1 ปีขึ้นไป
   • ฉีดจำนวน 1 เข็ม ป้องกันได้ประมาณ 3-5 ปี และกระตุ้นทุก 5 ปี (กรณีมีความเสี่ยง)
2. วัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น สายพันธุ์ B (MenB) เช่น Bexsero
   • ป้องกันสายพันธุ์ B (พบในบางประเทศ)
   • ฉีดได้ตั้งแต่อายุ 2 เดือนขึ้นไป
   • อายุ 2 เดือน - 2 ปี และใช้ตารางวัคชีนตามช่วงอายุ (หลายเข็ม)
   • อายุ 2 ปีขึ้นไป - ผู้ใหญ่ ฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 1-6 เดือน
   • ระยะเวลาการสร้างภูมิ หลังฉีดครบตามเกณฑ์ ใช้เวลาประมาณ 1 เดือน เพื่อให้ภูมิคุ้มกันขึ้นเต็มที่

> กลับสารบัญ

ใครควรพิจารณาฉีด

• เด็กตั้งแต่ 2 เดือนขึ้นไป เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่สมบูรณ์
• นักเรียนนักศึกษาที่จะไปเรียนต่อที่สหรัฐอเมริกา หรือบางประเทศในยุโรป เช่น อังกฤษ
• ผู้เดินทางไปต่างประเทศที่มีความเสี่ยง เช่น ยุโรป อเมริกา แอฟริกา อังกฤษ
• ผู้ที่ต้องอยู่ในพื้นที่แออัด เช่น แคมป์ ทหาร
• ผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรือมีโรคประจำตัวบางชนิด

> กลับสารบัญ

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

1. วัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น อยู่ได้กี่ปี?

   ตอบ โดยปกติแล้ว ภูมิคุ้มกันจากวัคซีนไข้กาฬหลังแอ่นจะอยู่ได้ประมาณ 2-5 ปี ใครที่มีแผนจะเดินทางไปพื้นที่ระบาด หรือกังวลเรื่องความเสี่ยง แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อเช็กว่าถึงเวลาต้องฉีดกระตุ้นซ้ำหรือไม่

2. โรคไข้กาฬหลังแอ่นอันตรายอย่างไร?

   ตอบ อาการมักเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันและรุนแรง โดยเชื้ออาจทำให้เยื่อหุ้มสมองอักเสบหรือติดเชื้อในกระแสเลือดจนเสียชีวิตได้ภายใน 24-48 ชั่วโมง แม้รอดชีวิตก็อาจเผชิญความพิการ เช่น สูญเสียการได้ยินหรือสูญเสียแขนขา

3. ใครบ้างที่ควรเข้ารับการฉีดวัคซีนป้องกัน?

   ตอบ แนะนำสำหรับเด็กเล็กตั้งแต่ 2 เดือนขึ้นไป กลุ่มเสี่ยงที่มีโรคประจำตัว/ภูมิคุ้มกันบกพร่อง ผู้ที่ต้องอยู่ในที่แออัด รวมถึงนักเรียน นักศึกษา หรือผู้ที่ต้องเดินทางไปต่างประเทศที่มีความเสี่ยง เช่น อังกฤษ อเมริกา ยุโรป หรือแอฟริกา

> กลับสารบัญ

หากพบอาการผิดปกติที่น่าสงสัย ให้รีบพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาอย่างรวดเร็วคือหัวใจสำคัญในการรักษาชีวิตและลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนรุนแรง การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างภูมิคุ้มกัน โรงพยาบาลนครธน พร้อมดูแลคุณด้วย วัคซีนป้องกันไข้กาฬหลังแอ่น ลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง เสริมเกราะป้องกันให้ร่างกาย