ปวดท้องเรื้อรังในเด็ก สัญญาณเตือนที่ไม่ควรละเลย

ศูนย์ : ศูนย์สุขภาพเด็ก

บทความโดย : พญ. นันท์ธรา จักรธรานนท์

15 พฤศจิกายน 2569

ปวดท้องเรื้อรังในเด็ก

ปัญหาปวดท้องเรื้อรังในเด็ก เป็นหนึ่งในอาการที่คุณพ่อคุณแม่ยุคใหม่มักพบเจอและสร้างความกังวลใจเป็นอย่างมาก เพราะอาการปวดท้องในวัยเด็กนั้นมีความแตกต่างจากผู้ใหญ่ ทั้งในเรื่องของการสื่อสารและสาเหตุของโรค การที่ลูกน้อยบ่นปวดท้องบ่อย ๆ เป็นเวลาติดต่อกันนานกว่า 2 เดือน ไม่ว่าจะปวดแบบเป็น ๆ หาย ๆ หรือปวดต่อเนื่อง บ่งบอกถึงภาวะผิดปกติในระบบทางเดินอาหารที่ต้องการการดูแลจากกุมารแพทย์เฉพาะทางอย่างใกล้ชิด

อาการปวดท้องเรื้อรังในเด็ก (Chronic Abdominal Pain) คืออะไร

ภาวะที่มีอาการปวดท้องตั้งแต่ 2 เดือนขึ้นไป โดยลักษณะการปวดต่อเนื่อง หรือปวดเป็นๆหายๆ แต่จะรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของเด็ก สาเหตุมีตั้งแต่โรคที่ไม่รุนแรง เช่น ท้องผูก ไปจนถึงโรคที่มีความซับซ้อน เช่น แผลในกระเพาะอาหาร หรือโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง

> กลับสารบัญ

สาเหตุที่พบบ่อยของอาการ ปวดท้องเรื้อรังในเด็ก

จากการตรวจวินิจฉัยทางการแพทย์ พบว่าอาการปวดท้องในระยะยาวของเด็กมักมีที่มาจากหลายปัจจัย ดังนี้

  • ท้องผูก (Constipation) สาเหตุอันดับต้น ๆ ของอาการปวดท้องเรื้อรัง มักพบอาการกดเจ็บบริเวณท้องส่วนล่าง หรือบางครั้งอาจคลำพบก้อนอุจจาระได้บริเวณท้องน้อยด้านซ้าย
  • โรคกระเพาะและแผลในกระเพาะอาหาร มักจะมีอาการสัมพันธ์กับมื้ออาหาร เช่น ปวดเมื่อใกล้เวลาอาหาร หรือปวดหลังรับประทานอาหาร จุกเสียด และแน่นท้อง
  • การติดเชื้อในทางเดินอาหาร เช่น การติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสที่ทำให้เกิดลำไส้อักเสบเรื้อรัง ซึ่งมักพบร่วมกับอาการถ่ายเหลวเรื้อรัง อาจมีมูกเลือดปน หรือไม่มีก็ได้
  • ปัจจัยทางด้านจิตใจและความเครียด พบมากในเด็กวัยเรียน (อายุ 5-13 ปี) ที่อาจมีปัญหาที่โรงเรียนหรือทางบ้าน ซึ่งส่งผลต่อระบบการทำงานของลำไส้ ทำให้เกิดภาวะลำไส้แปรปรวนได้

> กลับสารบัญ

สัญญาณอันตราย (Red Flags) ที่คุณพ่อคุณแม่ต้องพาลูกพบแพทย์ทันที

หากอาการ ปวดท้องเรื้อรังในเด็ก มาพร้อมกับอาการดังต่อไปนี้ ถือเป็นสัญญาณเตือนภัยที่ต้องได้รับการวินิจฉัยเชิงลึกทันที ได้แก่

  • น้ำหนักลดผิดปกติ ลูกเริ่มเบื่ออาหาร ทานได้น้อยลง และน้ำหนักตัวลดลงอย่างต่อเนื่อง
  • อาการทางกายภาพ มีภาวะตัวเหลือง ตาเหลือง หรืออ่อนเพลียอย่างเห็นได้ชัด
  • อาการปวดท้องเรื้อรัง ที่พบร่วมกับแผลในปาก หรือบริเวรทวารหนัก และผื่นตามร่างกาย หรือปวดข้อ
  • ความผิดปกติในช่องท้อง คลำพบก้อนในท้อง หรือมีอาการท้องอืดบวมผิดปกติ
  • ความผิดปกติของระบบขับถ่าย อาเจียนหลายครั้ง อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายเป็นมูกเลือด หรือถ่ายเหลวเรื้อรัง
  • อาการร่วมอื่น ๆ มีไข้สูงร่วมกับอาการปวดท้อง

หากพบอาการเหล่านี้ การรักษาด้วยยาแก้ปวดเบื้องต้นอาจไม่เพียงพอ และอาจบดบังอาการที่แท้จริงของโรคที่อันตรายได้

> กลับสารบัญ

การวินิจฉัย ปวดท้องเรื้อรังในเด็ก ทางการแพทย์

  1. การเอกซเรย์ช่องท้อง เป็นวิธีที่ง่ายที่สุด ในการตรวจหาสาเหตุในเบื้องต้น
  2. การตรวจอัลตราซาวด์ช่องท้อง (Abdominal Ultrasonography) เป็นวิธีที่สะดวกและปลอดภัยสูง เนื่องจากผู้ป่วยไม่ได้รับรังสี แพทย์จะพิจารณาทำในกรณีที่เด็กมีอาการปวดท้องเรื้อรัง ที่สงสัยความผิดปกติเกี่ยวข้องกับทางเดินน้ำดี โรคทางไต โรคทางระบบสืบพันธุ์เพศหญิง ต่างๆ
  3. การส่องกล้องทางเดินอาหาร (Endoscopy) ถือเป็นการวินิจฉัยโรคระบบทางเดินอาหารในเด็ก
    • Upper Endoscopy: การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบน
    • Colonoscopy: การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ เพื่อดูความผิดปกติ เช่น ติ่งเนื้อ หรือการอักเสบเรื้อรัง แผลต่างๆ วิธีนี้ช่วยให้แพทย์เห็นพยาธิสภาพภายในได้อย่างชัดเจนและแม่นยำที่สุด
  4. การตรวจอุจจาระ (Stool Test) เพื่อหาการติดเชื้อ หรือตรวจหาตัวบ่งชี้การอักเสบในลำไส้ (Inflammatory markers) และภาวะเลือดออกในทางเดินอาหารที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

> กลับสารบัญ

อาการ ปวดท้องเรื้อรังในเด็ก ไม่ใช่เรื่องที่ควรรอเวลาให้หายเอง การได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องตั้งแต่เนิ่น ๆ ด้วยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และอุปกรณ์ที่ทันสมัย และหากมีสัญญาณอันตราย ควรรีบมาพบกุมารแพทย์ทางเดินอาหาร เพื่อให้ได้รับการตรวจวินิจฉัย และรักษาได้อย่างทันท่วงที ซึ่งช่วยให้น้องกลับมามีสุขภาพแข็งแรงและเติบโตได้อย่างสมวัย หากคุณพ่อคุณแม่ต้องการปรึกษาข้อมูลเพิ่มเติมหรือนัดหมายแพทย์เฉพาะทาง สามารถติดต่อได้ที่ ศูนย์สุขภาพเด็ก ของเรา ซึ่งมีความพร้อมทั้งด้านบุคลากรและเครื่องมือสำหรับการตรวจวินิจฉัยเด็กโดยเฉพาะ

ช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด


 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการปวดท้องในเด็ก (FAQs)

Q: ลูกปวดท้องบ่อย ๆ แต่พอไม่ไปโรงเรียนแล้วหาย แบบนี้แกล้งทำหรือไม่?

A: อาจมีโรคทางกายได้ แนะนำพบกุมารแพทย์ทางเดินอาหาร เพื่อตรวจวินิจฉัยให้ตรงจุด หากอาการปวดนี้ทำให้ต้องขาดเรียนบ่อย

Q: การส่องกล้องในเด็กอันตรายไหม?

A: การส่องกล้องในเด็กทำโดยกุมารแพทย์เฉพาะทางและมีวิสัญญีแพทย์ดูแลอย่างใกล้ชิด จึงมีความปลอดภัยสูงและช่วยให้รักษาได้ตรงจุด

Q: ถ้าลูกปวดท้องเรื้อรัง จะส่งผลต่อการเจริญเติบโตไหม?

A: ส่งผลแน่นอน หากสาเหตุเกิดจากโรคที่ทำให้การดูดซึมสารอาหารผิดปกติ หรือทำให้กินได้น้อยลง อาจทำให้เด็กตัวเล็กและน้ำหนักไม่ขึ้นตามเกณฑ์ นอกจากนี้อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันด้วย

Q: ควรซื้อยาขับลมหรือยาลดกรดให้ลูกทานเองก่อนไหม?

A: ไม่แนะนำให้ซื้อทานเองต่อเนื่องนาน ๆ หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์ ควรพบแพทย์เพื่อหาต้นเหตุที่แท้จริง

Q: ทำไมท้องผูกถึงทำให้ปวดท้องเรื้อรังได้?

A: อุจจาระที่ค้างอยู่นานจะแข็งตัวและขยายขนาดลำไส้ ทำให้เกิดการกดทับและปวดเกร็งในช่องท้องได้

Q: อาการปวดท้องแบบไหนที่เป็นไส้ติ่งอักเสบ?

A: มักมีอาการปวดรุนแรง กดเจ็บบริเวณท้องน้อยด้านขวา ร่วมกับมีไข้สูงและอาเจียน

Q: การตรวจอัลตราซาวด์เพียงพอต่อการวินิจฉัยไหม?

A: อัลตราซาวด์ช่วยดูอวัยวะภายในได้ดี แต่อาจไม่จำเพาะต่อการวินิจฉัยบางกลุ่มโรค เช่น อาจไม่เห็นรายละเอียดของแผลในกระเพาะอาหาร หากสงสัยมีแผลในกระเพาะ ซึ่งต้องใช้การส่องกล้องเพิ่มเติม

Q: อาหารประเภทไหนที่เด็กปวดท้องเรื้อรังควรเลี่ยง?

A: ควรเลี่ยงอาหารทอด อาหารรสจัด น้ำอัดลม และขนมขบเคี้ยวที่มีผงชูรสสูง

ปรึกษาทุกปัญหาสุขภาพแบบออนไลน์
ไม่เสียค่าใช้จ่าย

กรอกข้อมูลเพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดต่อกลับ


ทีมแพทย์ ศูนย์สุขภาพเด็ก

พญ. ลลิดา ก้องเกียรติกุล
ศูนย์สุขภาพเด็ก

กุมารเวชศาสตร์|กุมารเวชศาสตร์โรคระบบการหายใจ

นัดหมายแพทย์
พญ. ธิดารัตน์ แก้วเงิน
ศูนย์สุขภาพเด็ก

กุมารเวชศาสตร์|กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ

นัดหมายแพทย์
พญ. ณัฐริณีย์ นาคศุภมิตร
ศูนย์สุขภาพเด็ก

กุมารเวชศาสตร์|กุมารเวชศาสตร์พัฒนาการและพฤติกรรม

นัดหมายแพทย์
พญ. วราลี ผดุงพรรค
ศูนย์สุขภาพเด็ก

กุมารเวชศาสตร์|กุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน

นัดหมายแพทย์
พญ. รติพร วรรณทรัพย์ผล
ศูนย์สุขภาพเด็ก

กุมารเวชศาสตร์|กุมารเวชศาสตร์โรคไต

นัดหมายแพทย์

บทความสุขภาพ


แพ็กเกจ / โปรโมชั่น



0