โรคตาแดง ติดต่ออย่างไร? เช็กอาการ วิธีรักษาและป้องกันการแพร่เชื้อ

โรคตาแดง (Conjunctivitis) มักเกิดในช่วงฤดูฝนที่มีการระบาดอย่างรวดเร็ว โรคนี้ไม่เพียงก่อให้เกิดความระคายเคืองและเจ็บปวด แต่ยังส่งผลกระทบต่อการทำงาน การเรียน และการใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมาก หากคุณหรือคนใกล้ชิดเริ่มมีอาการตาแดง เคืองตา หรือน้ำตาไหล การทำความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ และวิธีรักษาอย่างถูกต้องคือสิ่งสำคัญ

โรคตาแดง (Conjunctivitis) เกิดจากอะไร?

โรคตาแดง (Conjunctivitis) หรือภาวะเยื่อบุตาอักเสบ เป็นโรคตาที่พบได้บ่อยมากในชีวิตประจำวัน สามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย ตั้งแต่เด็กเล็ก ผู้ใหญ่ ไปจนถึงผู้สูงอายุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มเด็กเล็กที่มักมีระบบภูมิคุ้มกันร่างกายยังพัฒนาไม่เต็มที่ จึงมีโอกาสติดเชื้อและแพร่กระจายโรคได้ง่ายและรวดเร็วกว่ากลุ่มอื่น

โดยสาเหตุหลักของโรคตาแดง แบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ ดังนี้

• เชื้อไวรัส (Viral Conjunctivitis) เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุด มักเกิดการระบาดอย่างหนักในช่วงฤดูฝน เนื่องจากความชื้นและสภาพอากาศเอื้อต่อการเจริญเติบโตและการแพร่กระจายของเชื้อ ไวรัสชนิดที่พบบ่อย ได้แก่ Adenovirus และ Enterovirus
• เชื้อแบคทีเรีย (Bacterial Conjunctivitis) เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียหลายชนิด ซึ่งมักมีความรุนแรงของขี้ตามากกว่าการติดเชื้อไวรัส

> กลับสารบัญ

โรคตาแดงติดต่อได้อย่างไร?

• การสัมผัสโดยตรงและสิ่งของร่วมกัน การสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย เช่น การจับมือ การใช้ข้าวของเครื่องใช้ส่วนตัวร่วมกัน เช่น ผ้าเช็ดตัว ปลอกหมอน แก้วน้ำ หรือการสัมผัสพื้นผิวที่ผู้ป่วยเคยจับไว้ เช่น ราวบันได ลูกบิดประตู แล้วนำมือมาสัมผัสหรือขยี้ตาตนเอง
• น้ำสกปรกและสิ่งแวดล้อม ได้แก่ ฝุ่นละออง ละอองน้ำ หรือน้ำที่ไม่สะอาดเข้าตา รวมไปถึงการเล่นน้ำในสระว่ายน้ำ หรือลำคลองธรรมชาติในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโรค
• พาหะนำโรค ได้แก่ แมลงหวี่หรือแมลงวัน ที่บินมาตอมบริเวณดวงตา นำเชื้อโรคจากที่อื่นมาสู่เยื่อบุตา
• พฤติกรรมขยี้ตาแรงๆ ซึ่งการขยี้ตาอย่างรุนแรงเมื่อเกิดความระคายเคือง จนทำให้เกิดบาดแผลขนาดเล็กที่เยื่อบุตา ส่งผลให้เชื้อโรคเข้าสู่ดวงตาและเกิดการอักเสบได้ง่ายขึ้น

> กลับสารบัญ

อาการโรคตาแดงแบบไหนเกิดจากไวรัสหรือแบคทีเรีย?

โรคตาแดงมักจะเริ่มแสดงอาการที่ตาข้างใดข้างหนึ่งก่อน แล้วจึงลามไปอีกข้างหนึ่งอย่างรวดเร็วภายใน 1-2 วัน อาการจะแตกต่างกันไปตามชนิดของเชื้อที่เป็นสาเหตุ ดังนี้

• อาการติดเชื้อไวรัส ทำให้รู้สึกเคืองตา ตาขาวเปลี่ยนเป็นสีแดงเรื่อๆ มีน้ำตาไหลบ่อย เจ็บตา รู้สึกเหมือนมีฝุ่นอยู่ในตา มักไม่ค่อยมีขี้ตา หรือหากมีขี้ตาจะมีลักษณะเป็นเมือกใสๆ ปริมาณน้อย
• อาการติดเชื้อแบคทีเรีย จุดสังเกตสำคัญคือมีขี้ตาปริมาณมาก ลักษณะเหนียวข้น สีเหลือง หรือสีเขียว อาจทำให้ลืมตายากในตอนเช้าเนื่องจากขี้ตาแห้งกรังติดเปลือกตา ร่วมกับมีอาการปวดบวมบริเวณต่อมน้ำเหลืองหน้าใบหู

> กลับสารบัญ

แนวทางและวิธีรักษาโรคตาแดงทำได้อย่างไร

วิธีรักษาโรคตาแดงตามสาเหตุดังนี้

1. การรักษาโรคตาแดงจากเชื้อไวรัส เน้นบรรเทาอาการและป้องกันการติดเชื้อซ้ำ ได้แก่
   • การใช้ยาหยอดตา หยอดเฉพาะตาข้างที่เป็นตามคำแนะนำเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ และห้ามใช้ยาหยอดตาร่วมกับผู้อื่นโดยเด็ดขาด
   • บรรเทาอาการปวดเคือง หากมีอาการเจ็บหรือเคืองตามาก สามารถทานยาแก้ปวด เช่น พาราเซตามอล ได้ และควรสวมแว่นกันแดดเพื่อลดการระคายเคืองจากแสงแดด
   • ทำความสะอาดขี้ตาอย่างถูกวิธี หากมีขี้ตา ให้ใช้สำลีชุบน้ำสะอาด (น้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว หรือน้ำเกลือปราศจากเชื้อ) เช็ดบริเวณเปลือกตาเบาๆ โดยเช็ดจากหัวตาไปหางตา และไม่ใช้สำลีชิ้นเดิมเช็ดซ้ำไปมา
   • งดการใส่คอนแทคเลนส์และผ้าปิดตา ไม่ควรใช้ผ้าปิดตาเพราะจะทำให้เกิดความอับชื้นและเชื้อเจริญเติบโตได้ดี รวมถึงงดใส่คอนแทคเลนส์จนกว่าอาการจะหายขาด
   • พักผ่อนสายตา พักสายตามากๆ ไม่ขยี้ตาหรือทำให้ระคายเคืองเพิ่มขึ้น
2. การรักษาโรคตาแดงจากเชื้อแบคทีเรีย

   หากเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย จักษุแพทย์จะพิจารณาจ่ายยาปฏิชีวนะ (ยาฆ่าเชื้อ) ในรูปแบบยาหยอดตา หรือยาป้ายตา ซึ่งต้องใช้ติดต่อกันตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัดแม้จะมีอาการดีขึ้นแล้วก็ตาม

   ข้อควรระวังสำคัญอย่างยิ่ง ไม่ควรซื้อยาหยอดตามาใช้เองตามร้านขายยาโดยไม่ได้ผ่านการตรวจจากแพทย์ เพราะยาบางตัวมีส่วนผสมของสารสเตียรอยด์ซึ่งอาจเป็นอันตรายได้ จึงควรให้จักษุแพทย์เป็นผู้พิจารณาสั่งยาให้

> กลับสารบัญ

วิธีป้องกันโรคตาแดงและการแพร่กระจายเชื้อสู่ผู้อื่น

• หมั่นล้างมือด้วยน้ำและสบู่ให้สะอาดอย่างน้อย 20 วินาที โดยเฉพาะหลังจากสัมผัสสิ่งของสาธารณะ
• หลีกเลี่ยงการใช้มือสัมผัสใบหน้า หรือขยี้ตา ทั้งของตนเองและผู้อื่น
• หากฝุ่น ละออง หรือแมลงเข้าตา ให้รีบล้างตาด้วยน้ำสะอาด หรือน้ำเกลือทันที ห้ามขยี้ตาเด็ดขาด
• หมั่นซักทำความสะอาดผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว ปลอกหมอน และผ้าปูที่นอนด้วยน้ำร้อนหรือตากแดดจัดอยู่เสมอ
• หากป่วยเป็นโรคตาแดง ควรงดเล่นน้ำในสระหรือแหล่งน้ำธรรมชาติ และควรหยุดงาน หรือหยุดเรียนอย่างน้อย 3 วัน เพื่อลดการแพร่เชื้อ และพักสายตาอย่างเพียงพอ

> กลับสารบัญ

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม

คำถามที่พบบ่อยโรคตาแดง (FAQs)

> กลับสารบัญ

โรคตาแดงเป็นภาวะเยื่อบุตาอักเสบที่พบได้บ่อยแต่ป้องกันได้ หากเรารู้เท่าทันสาเหตุและการติดต่อ ไม่ว่าจะเป็นจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย การสังเกตอาการโรคตาแดงอย่างใกล้ชิดและปฏิบัติตามวิธีรักษาโรคตาแดงที่ถูกต้อง และหากมีอาการเกี่ยวกับดวงตาให้เข้าพบจักษุแพทย์ เพื่อรับการตรวจและรักษาอย่างถูกต้องและเหมาะสม