ศูนย์ : ศูนย์สมองและระบบประสาท
บทความโดย : พญ. รุ่งทิพย์ ชัยธีรกิจ13 สิงหาคม 2021

ผู้ป่วยที่มีภาวะอ่อนแรงจากอัมพฤกษ์ อัมพาต จากโรคหลอดเลือดสมองอุดตัน ผู้ที่มีอาการปวดศีรษะเรื้อรัง ไมเกรน ที่อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน รวมไปถึงผู้ป่วยโรคซึมเศร้า และผู้ป่วยที่มีภาวะความจำถดถอยจากโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งส่วนใหญ่ได้รับการรักษาเพียงรับประทานยาหรือทำกายภาพบำบัด แต่ปัจจุบันมีมีการนำเทคโนโลยีที่ใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (TMS) เข้ามารักษาและฟื้นฟูการทำงานของสมอง โดยไม่ทำให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วย หากทำควบคู่กับกายภาพบำบัดหรือการรับประทานยา จะช่วยฟื้นฟูผู้ป่วยได้ดีมากยิ่งขึ้น
สารบัญ
TMS (Transcranial Magnetic Stimulation) เป็นเทคโนโลยีที่ใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า คล้ายกับเครื่อง MRI เป็นคลื่นแม่เหล็กที่สามารถทะลุผ่านอวัยวะต่างๆ เข้าไปได้ลึก ประมาณ 1-3 เซนติเมตร เพี่อเหนี่ยวนำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ ส่งผลให้เกิดการหลั่งสารสื่อประสาทที่จำเป็นต่อการซ่อมแซมและการสร้างวงจรระบบประสาทต่าง ๆ ภายในสมองของผู้ป่วยอัมพฤกษ์ อัมพาต โรคซึมเศร้า ผู้ป่วยที่มีภาวะความจำถดถอยจากโรคอัลไซเมอร์ โดยการกระตุ้นสมองในตำแหน่งต่างๆ จะใช้หัว coil ในลักษณะที่แตกต่างกัน ทั้งรูปร่าง ความถี่ และความแรงของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ทั้งนี้ขึ้นกับลักษณะและตำแหน่งรอยโรคของผู้ป่วยโดยไม่ทำให้เกิดการบาดเจ็บต่ออวัยวะโดยรอบ
การรักษาด้วยเทคโนโลยี TMS คือการส่งคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าผ่านเข้าไปยังสมอง ช่วยเร่งระยะเวลาการรักษาให้ผู้ป่วยฟื้นฟูจากภาวะอัมพฤกษ์ อัมพาต โรคสมองเสื่อม โรคซึมเศร้า ไมเกรน และอาการปวดเรื้อรังจากระบบประสาทและกล้ามเนื้อได้เร็วขึ้น โดยเฉพาะผู้ป่วยที่อยู่ช่วงนาทีทองหรือระยะเริ่มต้นของโรค หากเข้ารับการรักษาได้อย่างทันท่วงที ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องพักฟื้น ไม่ทำให้เกิดอาการบาดเจ็บต่ออวัยวะโดยรอบ ไม่ทำให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วย หากทำควบคู่กับการทำกายภาพบำบัด จะช่วยฟื้นฟูผู้ป่วยได้ 30-60%
วิธีการรักษาโดยเครื่อง TMS มีวิธีการรักษาโดยนำหัวส่งคลื่นแม่เหล็ก มาวางที่ศีรษะแขนหรือขาหรือจุดที่ต้องการรักษา วิธีการดังกล่าวไม่ทำผู้เข้ารับการรักษาเจ็บหรือเกร็งใดๆ เพราะกระบวนการรักษานั้นไม่มีการผ่าตัด หรือฉีดสิ่งใดเข้าสู่ร่างกาย ทำให้ในขณะที่ทำ TMS ผู้ป่วยอาจรู้สึกถึงการกระตุกของกล้ามเนื้อบ้าง แต่จะไม่สร้างความเจ็บปวดให้กับผู้ป่วย การทำTMS สามารถรักษาเป็นครั้งๆได้ ทุกครั้งที่เข้ารับการรักษา ไม่ต้องนอนพักฟื้นและสามารถกลับบ้านได้เลยทันที
มีความร้อนบริเวณที่กระตุ้น เนื่องจากคลื่นแม่เหล็กทำให้อุณหภูมิภายในสมองสูงขึ้นแต่น้อยมากจะมีปวดตึงศีรษะบริเวณที่ทำการกระตุ้น คลื่นไส้ วิงเวียน อาการชัก อารมณ์พลุ่งพล่าน สำหรับผู้ป่วยจิตเวช
การฟื้นฟูการทำงานของสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ถือเป็นการรักษาแนวใหม่และเป็นทางเลือกต่อโรคทางสมอง มีความปลอดภัยสูง สามารถเข้ารับการรักษาได้หลายครั้ง และมีผลกระทบจากการรักษาน้อยมาก ใช้เวลาในการรักษาเพียงไม่นาน แต่ให้ผลในการรักษาที่มีประสิทธิภาพ