SPOT-MAS คืออะไร ทำไมตรวจคัดกรองมะเร็งระยะเริ่มต้นได้ 10 ชนิด ในครั้งเดียว
ศูนย์ : ศูนย์มะเร็ง
บทความโดย : นพ. กิตติพงษ์ อุดมดำรงกุล
มะเร็งยังคงเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของคนไทยและคนทั่วโลก ปัญหาสำคัญไม่ใช่การรักษา แต่คือ การตรวจพบช้าเกินไป SPOT-MAS หรือ Multi-Cancer Early Detection (MCED) เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่พัฒนาขึ้นเพื่อตรวจคัดกรองโรคมะเร็งตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จากการเจาะเลือดเพียงครั้งเดียว สามารถตรวจหามะเร็งได้หลายชนิดพร้อมกัน
สารบัญ
SPOT-MAS คืออะไร ตรวจมะเร็งได้กี่ชนิด
SPOT-MAS เป็นเทคโนโลยีตรวจคัดกรองมะเร็งแบบ Multi-Cancer Early Detection (MCED) โดยการตรวจหาสารพันธุกรรมของเซลล์มะเร็งที่หลุดออกมาจากเซลล์มะเร็งในกระเเสเลือด (Circulating Tumor DNA: ctDNA) โดยเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่สามารถอ่านลำดับเบสของสารพันธุกรรมจำนวนมาก ๆ พร้อมกันได้ ซึ่งเป็นการตรวจคัดกรองความเสี่ยงมะเร็งหลายชนิดพร้อมกัน จากการเจาะเลือดเพียงครั้งเดียว ได้ตั้งเเต่ระยะเริ่มต้นในผู้ที่ยังไม่มีอาการ โดย SPOT-MAS สามารถตรวจคัดกรองมะเร็งในระยะแรกเริ่ม 10 ชนิด ได้แก่ มะเร็งเต้านม มะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ใหญ่เเละไส้ตรง มะเร็งตับ มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งรังไข่ มะเร็งตับอ่อน มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก และมะเร็งท่อนํ้าดี
ข้อดีของการตรวจคัดกรองความเสี่ยงมะเร็งด้วย SPOT-MAS
- ตรวจพบมะเร็งตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพิ่มโอกาสรักษาหายและลดอัตราการเสียชีวิต
- เจาะเลือดเพียงครั้งเดียว ไม่เจ็บ ไม่ต้องตัดชิ้นเนื้อ ไม่ต้องดมยาสลบ และปลอดภัย
- สามารตรวจคัดกรองมะเร็งได้หลายชนิดพร้อมกัน
- มีความแม่นยํา โดยมีความจำเพาะ 99.8% และความไวสูงถึง 78.1%
- ประหยัดเวลาและลดความจำเป็นในการตรวจหลายวิธี
- ทราบผลตรวจภายใน 14-30 วัน
SPOT-MAS ใครควรตรวจบ้าง
- ผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป เนื่องจากมีความเสี่ยงต่อมะเร็งชนิดต่าง ๆ
- ผู้ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป ที่รักสุขภาพ ต้องการตรวจสุขภาพเชิงลึกและป้องกันโรคในระยะยาว
- ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็ง
- ผู้ที่สูบบุหรี่ หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
ผู้ที่ไม่แนะนำให้ตรวจ SPOT-MAS
- ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี
- หญิงกำลังตั้งครรภ์
- ผู้ที่มีประวัติการรักษามะเร็งภายใน 5 ปี หรือ เป็นผู้ที่อยู่ระหว่างการรักษามะเร็ง
- ผู้ที่มีอาการและสัญญาณที่สงสัยว่าจะเป็นโรคมะเร็ง
คำถามที่พบบ่อย
- การตรวจ SPOT-MAS ใช้เวลานานหรือไม่
ขั้นตอนเจาะเลือด ไม่เกิน 10 นาที ไม่ต้องพักฟื้น สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติทันทีหลังตรวจ
- ต้องเตรียมตัวก่อนตรวจ SPOT-MAS อย่างไร
โดยทั่วไป ไม่จำเป็นต้องงดน้ำงดอาหาร แนะนำให้พักผ่อนให้เพียงพอ และแจ้งแพทย์หากมีโรคประจำตัว หรือรับประทานยาเป็นประจำ
- SPOT-MAS สามารถยืนยันว่าเป็นมะเร็งหรือไม่
ไม่สามารถยืนยันได้ SPOT-MAS เป็นการตรวจคัดกรองหากผลตรวจพบความผิดปกติ จำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมด้วยวิธีมาตรฐาน
- SPOT-MAS แตกต่างจากการตรวจมะเร็งแบบเดิมอย่างไร
SPOT-MAS สามารถตรวจได้หลายมะเร็งพร้อมกัน ตรวจได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นที่ยังไม่มีอาการ ใช้การเจาะเลือดเพียงครั้งเดียว ไม่เจ็บ ในขณะที่การตรวจแบบเดิมมักตรวจได้เพียงมะเร็งชนิดเดียว หรือต้องใช้วิธีส่องกล้องหรือเอกซเรย์
SPOT-MAS เป็นเทคโนโลยีตรวจคัดกรองมะเร็งที่ทันสมัย ตรวจพบมะเร็งได้หลายชนิดตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจากการเจาะเลือดเพียงครั้งเดียว แต่ไม่ใช่การตรวจยืนยันโรค และไม่สามารถทดแทนการตรวจมาตรฐานทั้งหมดได้ ควรใช้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน ดูแลสุขภาพอย่างรอบด้านและลดความเสี่ยงจากโรคมะเร็งในระยะยาว ร่วมกับการตรวจคัดกรองอื่น ๆ และการประเมินโดยแพทย์เฉพาะทาง เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุด
ปรึกษาปัญหาสุขภาพ
ไม่เสียค่าใช้จ่าย
บทความทางการแพทย์ศูนย์มะเร็ง
