เบาหวานขึ้นตา ภาวะแทรกซ้อนทางตาจากเบาหวาน

ศูนย์ : ศูนย์อายุรกรรม

บทความโดย : พญ. สุภัทรา ปวรางกูร

เบาหวานขึ้นตา ภาวะแทรกซ้อนทางตาจากเบาหวาน

โรคเบาหวาน เป็นโรคที่มีระดับน้ำตาลในกระแสเลือดสูงกว่าปกติ ผู้ป่วยเบาหวานถ้ามีภาวะน้ำตาลสูงอยู่เป็นเวลานานจะทำให้ระบบหลอดเลือดทั่วร่างกายเกิดความผิดปกติ ถ้าระบบหลอดเลือดที่ไตผิดปกติ ก็ทำให้เกิดไตเสื่อม ถ้าหลอดเลือดที่ตามีปัญหาจะทำให้เป็นเบาหวานขึ้นตา หรือ เบาหวานขึ้นจอตา ตามมาได้ ในช่วงแรกอาจไม่พบอาการหรืออาจมองเห็นผิดปกติเพียงเล็กน้อย แต่หากมีอาการรุนแรง แล้วปล่อยไว้ไม่เข้ารับการรักษาอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นหรือตาบอดได้ในที่สุด


เบาหวานขึ้นตาเป็นอย่างไร

เบาหวานขึ้นตา (Diabetic Retinopathy) หรือ เบาหวานขึ้นจอตา เป็นภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน ที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน ทำให้เส้นเลือดที่เรตินาหรือจอตาได้รับความเสียหาย โรคเบาหวานจะทำให้หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงจอตามีปัญหาเกิดขึ้น ถ้าเป็นมากอาจทำให้ตาบอดได้ เนื่องจากจอตาเป็นส่วนที่อยู่ด้านหลังตาเราไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าจำเป็นต้องใช้เครื่องมือช่วยดูจอตาว่ามีภาวะเบาหวานขึ้นจอตาแล้วหรือไม่


ระยะของเบาหวานขึ้นตา

เบาหวานขึ้นตาสามารถแบ่งได้ 2 ระยะตามความรุนแรงของโรค คือ

  1. ระยะเริ่มแรกที่ยังไม่มีการสร้างหลอดเลือดใหม่ (Nonproliferative Diabetic Retinopathy: NPDR) เป็นระยะที่ผนังหลอดเลือดที่จอตาไม่แข็งแรง ส่งผลให้หลอดเลือดโป่งพอง อาจทำให้เลือดหรือของเหลวรั่วออกมาในจอตา ทำให้เกิดจอตาบวม อาจมีอาการเพียงเล็กน้อย แต่หากมีการอุดตันของเส้นเลือดที่เพิ่มมากขึ้น อาจทำให้มีอาการรุนแรงได้
  2. ระยะที่มีการสร้างหลอดเลือดใหม่ (Proliferative Diabetic Retinopathy: PDR) เป็นระยะที่เส้นเลือดเกิดการอุดตันจนเลือดไม่สามารถไหลเวียนได้ตามปกติ ทำให้เกิดการสร้างเส้นเลือดใหม่ขึ้นมาทดแทน ซึ่งเส้นเลือดที่สร้างขึ้นใหม่อาจไม่ได้พัฒนาอย่างเหมาะสม ทำให้มีเลือดรั่วซึมออกมาที่บริเวณวุ้นตา และอาจทำให้เกิดแผลเป็นซึ่งเป็นสาเหตุให้จอตาหลุดลอกได้ ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยมีอาการตามัวลง อาการเริ่มแรกของเบาหวานขึ้นตา

อาการของโรคเบาหวานขึ้นตาโดยทั่วไปในระยะแรกผู้ป่วยมักจะไม่แสดงอาการ โดยผู้ป่วยที่เบาหวานขึ้นตาหากยังไม่เป็นรุนแรงการมองเห็นของผู้ป่วยจะยังคงปกติดีอยู่ ถ้าหากตามัวมองไม่ชัดแสดงว่าอาจเป็นมากแล้วซึ่งทำให้รักษาได้ยากขึ้นและผลการรักษาไม่ดี


การตรวจตาเพื่อดูเบาหวานขึ้นตา

เริ่มจากตรวจวัดระดับสายตา ตรวจเช็คตาส่วนด้านหน้า-หลัง จากนั้นจะมีการหยอดยาขยายรูม่านตา เนื่องจากในภาวะปกติรูม่านตาของคนเราจะมีขนาดเล็กทำให้ตรวจประเมินจอตาได้ลำบาก จึงจำเป็นต้องหยอดยาเพื่อช่วยขยายรูม่านตา ซึ่งในขั้นตอนนี้อาจใช้เวลาประมาณ 30-60 นาที (ผู้ป่วยแต่ละคนมีการตอบสนองต่อยาแตกต่างกัน) หลังจากนั้นจะทำการตรวจโดยใช้เครื่องมือส่องไฟเข้าไปดูในจอตาระหว่างตรวจอาจรู้สึกแสบตาสว่างในตาเกิดตาพร่าขึ้นได้ หลังจากการตรวจอาจมีอาการตาพร่าอยู่บ้างจากฤทธิ์ยาขยายรูม่านตาอาการจะค่อยๆ ดีขึ้นเองภายใน 4-6 ชั่วโมง ดังนั้นผู้ป่วยที่จะมาตรวจจอตาไม่ควรขับรถมาเองควรพาญาติมาด้วย หากผู้ป่วยใช้คอนแทคเลนส์ต้องถอดออกก่อนการตรวจทุกครั้ง


การรักษาเบาหวานขึ้นตา

ถ้าหากตรวจพบว่าเบาหวานขึ้นตา เป็นในระยะเริ่มต้น แพทย์จะแนะนำให้ผู้ป่วยควบคุมอาหาร และรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ หากเป็นในระยะที่รุนแรงแพทย์อาจพิจารณายิงแสงเลเซอร์ เพื่อกำจัดจอประสาทตาที่ตายแล้วและหลอดเลือดเกิดใหม่ นอกจากนี้ถ้าในกรณีที่เป็นมากอาจจะมีการฉีดยาเข้าวุ้นตาเพื่อไปยับยั้งไม่ให้รุนแรงมากขึ้น หากเป็นมากมีพังผืดดึงรั้งจอตา มีเลือดออกในวุ้นตา จอตาหลุดลอกหรือฉีดขาด อาจจำเป็นต้องรักษาด้วยวิธีผ่าตัด


ป้องกันภาวะเบาหวานขึ้นตา

ในผู้ป่วยเบาหวานควรมาตรวจตาหลังจากที่ทราบว่าเป็นเบาหวาน โดยเบาหวานขึ้นตาเป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากโรคเบาหวาน ผู้ป่วยสามารถควบคุมให้โรคเบาหวานเป็นไม่รุนแรงได้ โดยการควบคุมอาหาร การออกกำลังกาย การรับประทานยา หรือการใช้ยาฉีดตามคำแนะนำของแพทย์ เพื่อให้ระดับน้ำตาลในเลือดอยู่ในระดับที่เหมาะสม ภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน เช่น เบาหวานที่ไต เบาหวานขึ้นตาก็จะไม่เป็นรุนแรงด้วย

ทั้งนี้ผู้ป่วยเบาหวานทุกคนจำเป็นต้องมาตรวจดูว่าเป็นเบาหวานขึ้นตาหรือไม่อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เนื่องจากเบาหวานขึ้นตา หากพบเร็วและได้รับการรักษาในทันทีผลการรักษาจะดีกว่า และควรควบคุมเบาหวานและโรคร่วมอื่นๆ โดยเฉพาะความดันโลหิตและไขมันในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ จะช่วยลดความรุนแรงของโรคได้ เพียงเท่านี้ผู้ป่วยเบาหวานก็สามารถมีการมองเห็นที่เป็นปกติได้


นพ.ชาญวิทย์ อนุเคราะห์วิทยา นพ.ชาญวิทย์ อนุเคราะห์วิทยา

พญ.สุภัทรา ปวรางกูร
อายุรศาสตร์โรคต่อมไร้ท่อและเมตะบอลิสม
ศูนย์อายุรกรรม






ปรึกษาทุกปัญหาสุขภาพแบบออนไลน์
ไม่เสียค่าใช้จ่าย




Share :

บทความทางการแพทย์ศูนย์อายุรกรรม

เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้ เราใช้คุกกี้เพื่อนำเสนอคอนเทนต์และโฆษณาที่ท่านอาจสนใจเพื่อให้ท่านได้รับประสบการณ์ที่ดีบนบริการของเรา หากท่านใช้บริการเว็บไซต์ของเราต่อไปโดยไม่ได้ปรับการตั้งค่าใดๆ เราเข้าใจว่าท่านยินยอมที่จะรับคุกกี้บนเว็บไซต์ของเรา คลิกเพื่อดูข้อเพิ่มเติม