ศูนย์ : ศูนย์กระดูกสันหลัง
บทความโดย : นพ. ปริญญา บุณยสนธิกุล21 พฤษภาคม 2026

การผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทในปัจจุบันไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอย่างที่คิด ด้วยเทคโนโลยีเอนโดสโคป (Endoscope) ที่เป็นการเปิดแผลเล็กเพียง 8 มิลลิเมตร ช่วยให้ศัลยแพทย์นำส่วนที่กดทับเส้นประสาทออกได้อย่างแม่นยำโดยไม่ต้องตัดเลาะกล้ามเนื้อส่วนที่ดีออก ส่งผลให้ความเจ็บปวดหลังผ่าตัดน้อยลงมาก ผู้ป่วยสามารถลุกเดินและกลับบ้านได้ภายใน 24 ชั่วโมง วิธีนี้เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีอาการปวดหลังร้าวลงขา กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือรักษาแบบประคับประคองแล้วไม่เห็นผล เพื่อรีบคืนคุณภาพชีวิตให้กลับมาเคลื่อนไหวได้ตามปกติและป้องกันความเสียหายถาวรของระบบประสาท
การผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท เป็นแนวทางในการรักษาอาการปวดหลังเรื้อรัง ปวดหลังร้าวลงขา ปวดหลังส่วนล่าง จากโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท สำหรับผู้ป่วยที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบประคับประคอง หรือมีอาการรุนแรงจนไม่สามารถใช้ชีวิตตามปกติได้ ที่ศูนย์กระดูกสันหลัง โรงพยาบาลนครธน เราใช้เทคโนโลยีการผ่าตัดส่องกล้องเอนโดสโคป (Endoscope) แผลเล็กเพียง 8 มิลลิเมตร สามารถเข้าถึงจุดที่เป็นปัญหาอย่างแท้จริง และลดการบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อข้างเคียงได้มาก พร้อมด้วยเทคนิคระงับความเจ็บปวดหลังผ่าตัด ทำให้ผู้ป่วยไม่ต้องกังวลถึงอาการปวด สามารถฟื้นตัวในระยะสั้น และกลับบ้านได้ภายใน 24 ชั่วโมง
สารบัญ
โรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท เป็นภาวะที่หมอนรองกระดูก ซึ่งทำหน้าที่รองรับแรงกระแทกของกระดูกสันหลังเกิดการเสื่อมสภาพ ขาดความยืดหยุ่น เมื่อมีแรงมากระแทกจะทำให้เกิดการนูน หรือฉีกปลิ้นออกมากดทับเส้นประสาทที่อยู่ด้านหลัง ส่งผลให้เกิดอาการปวดหลังร้าวลงขา และอาการทางระบบประสาทอื่น ๆ เรื้อรัง ซึ่งสาเหตุของการเกิดโรคสามารถเกิดได้จากหลายปัจจัย ดังนี้
ทั้งนี้ อาการกระดูกทับเส้นประสาท ต่างจากอาการกระดูกสันหลังเสื่อมทั่วไป ซึ่งมักเกิดจากแคลเซียมเกาะจนเกิดกระดูกงอกตามข้อต่อตามวัย แต่ภาวะหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทเน้นไปที่ความผิดปกติของตัวหมอนที่ปลิ้นออกมา ซึ่งสามารถเกิดได้ตั้งแต่วัยทำงานจนถึงผู้สูงอายุ
การผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท เป็นการรักษาที่มีประสิทธิภาพ โดยจะนำเฉพาะส่วนที่มีการกดทับเส้นประสาทออก ไม่ว่าจะเป็นการกดทับจากหมอนรองกระดูกปลิ้น หมอนรองกระดูกเสื่อม การบีบรัดจากกระดูกข้อต่อและเส้นเอ็น กระดูกสันหลังคด หรือการกดทับจากถุงน้ำข้อต่อกระดูกสันหลัง เพื่อให้อาการปวดรวมถึงปัญหาทางระบบประสาทอื่น ๆ ที่เกิดจากเส้นประสาทถูกกดทับเป็นเวลานานทุเลาหรือหายไป
ในระยะแรกผู้ป่วยอาจรู้สึกปวดหลังตื้อ ๆ บริเวณเอว หรือปวดเสียวลึก ๆ เวลาไอ จาม หรือเบ่ง หากปล่อยไว้อาการจะเริ่มลุกลามไปยังระบบประสาท
แพทย์จะพิจารณาให้ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัดกระดูกทับเส้นประสาท หากเริ่มมีสัญญาณของอาการที่รุนแรงเหล่านี้
ในการรักษาภาวะหมอนกระดูกว่าควรรักษาแบบไหนดีที่สุดนั้น แพทย์จะพิจารณารักษาจากระดับความรุนแรงของอาการ โดยมีข้อบ่งชี้ดังต่อไปนี้
ทั้งนี้ วิธีการผ่าตัดหมอนรองกระดูกหลังทับเส้นประสาท สามารถแบ่งการรักษาตามโรค และความรุนแรงที่เกิดขึ้น ได้แก่
การผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทผ่านกล้องเอนโดสโคป เป็นนวัตกรรมที่เข้ามาเปลี่ยนรูปแบบการผ่าตัดกระดูกสันหลังแบบเดิมที่ต้องตัดเลาะกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อส่วนที่ดีออกเป็นจำนวนมาก เพื่อเปิดทางให้ศัลยแพทย์มองเห็นจุดที่กระดูกทับเส้นประสาท โดยศัลยแพทย์จะสอดกล้องเอ็นโดสโคปผ่านทางแผลผ่าตัดขนาด 8 มิลลิเมตร โดยเลนส์ซึ่งอยู่ที่ปลายกล้อง เปรียบเสมือนดวงตาของศัลยแพทย์อยู่ภายในตัวผู้ป่วย ทำให้มองเห็นความผิดปกติได้อย่างชัดเจนและแม่นยำ ส่งผลให้ศัลยแพทย์สามารถเลือกตัดออกเฉพาะส่วนที่มีปัญหาได้โดยตรง ทำให้ไม่ต้องเลาะกล้ามเนื้อรอบข้างออกไป
การผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทผ่านกล้องเอนโดสโคป ส่งผลดีต่อผู้ป่วยในหลายด้าน ดังนี้
การเชื่อมข้อกระดูกสันหลัง หรือการผ่าตัดเชื่อมข้อกระดูกสันหลังส่วนเอว (TLIF) จะรักษาในกรณีหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมสภาพ จนมีภาวะกระดูกสันหลังเคลื่อน หรือทรุดตัวลงจนมีอาการปวดหลังส่วนล่าง ปวดหลังช่วงเอวอย่างรุนแรง หรือมีอาการของหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท และผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าป่วยในระดับที่ 3 และ 4 ก็อาจต้องเข้ารับการผ่าตัด เป็นวิธีการผ่าตัดที่ใช้เชื่อมกระดูกข้อสันหลังตั้งแต่ 2 ข้อขึ้นไป
การผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทด้วยกล้องขยาย (Microdiscectomy) หรือการผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังผ่านกล้องไมโครสโคป (Microscopic Spine Surgery) เป็นการผ่าตัดโดยใช้กล้องจุลทรรศน์ที่มีกำลังขยายสูงและไฟส่องสว่างที่ชัดเจน ช่วยให้ศัลยแพทย์มองเห็นเส้นประสาทและโครงสร้างที่กดทับได้อย่างละเอียด
การผ่าตัดใส่หมอนรองกระดูกเทียม (Artificial Disc Replacement) เป็นการผ่าตัดผ่านทางกล้อง Microscope เพื่อนำหมอนรองกระดูกที่เสื่อมหรือเสียหายออก และแทนที่ด้วยหมอนรองกระดูกเทียม หรือเป็นชิ้นส่วนกระดูกของผู้ป่วยเองก็ได้ การผ่าตัดนี้มีจุดประสงค์เพื่อรักษาความสามารถในการเคลื่อนไหวของกระดูกสันหลัง และลดอาการปวดที่เกิดจากหมอนรองกระดูกเสื่อม หรือภาวะกระดูกคอทับเส้นประสาท
การผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท เป็นการรักษาที่มีประสิทธิภาพสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการปวดรุนแรงหรือมีภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท อย่างไรก็ตามการผ่าตัดมีความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ เช่น การเสียเลือด ภาวะแทรกซ้อนจากการใช้ยาสลบ เป็นต้น แม้ว่าจะมีความเสี่ยง แต่สามารถลดความเสี่ยงเหล่านี้ หากเข้ารับการรักษาจากแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญด้านการผ่าตัดกระดูกสันหลัง และมีเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัย ซึ่งช่วยให้การผ่าตัดมีความปลอดภัยมากขึ้น ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้
ในช่วงแรกหลังผ่าตัดหลัง แพทย์หรือนักกายภาพบำบัดจะสอนวิธีการเคลื่อนไหวที่ถูกต้อง อีกทั้งยังมีสิ่งที่ผู้ป่วยควรปฏิบัติอย่างเคร่งครัด ดังนี้
ทั้งนี้ ผู้ป่วยบางรายอาจสามารถกลับมาเดินได้ภายใน 1 วัน เนื่องจากเป็นการผ่าตัดแผลเล็ก โดยเฉพาะการผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทผ่านกล้องเอนโดสโคป ที่ลดการทำลายเนื้อเยื่อที่อยู่รอบบริเวณผ่าตัด ทำให้ผู้ป่วยสามารถฟื้นตัวได้ในระยะสั้น โดยมีรายละเอียดของการฟื้นฟูร่างกาย ดังนี้
อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด เพื่อให้ร่างกายฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็วและกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ แต่ถ้าหากหลังผ่าตัดหมอนรองกระดูกมานานกว่า 6 เดือน แล้วไม่หายปวด อาจเกิดจากพังผืดรอบเส้นประสาทหรือหมอนรองกระดูกข้อข้างเคียงเริ่มมีปัญหา ควรกลับมาพบแพทย์เพื่อตรวจ MRI ซ้ำและประเมินแนวทางรักษาเพิ่มเติม เช่น การฉีดยาลดการอักเสบ หรือการทำหัตถการระงับปวด
แม้การผ่าตัดจะช่วยนำส่วนที่กดทับออกไปแล้ว แต่หมอนรองกระดูกส่วนที่เหลือยังมีโอกาสปลิ้นออกมาซ้ำได้หากไม่เปลี่ยนพฤติกรรม ซึ่งการป้องกันสามารถทำได้ ดังนี้
การผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทเป็นวิธีการรักษาผู้ป่วยที่มีอาการปวดรุนแรงจากการกดทับเส้นประสาท หลังผ่าตัดต้องดูแลร่างกายอย่างเหมาะสม หลีกเลี่ยงการยกของหนัก และทำกายภาพบำบัดตามคำแนะนำของแพทย์ เพื่อให้ฟื้นตัวอย่างสมบูรณ์
ศูนย์กระดูกสันหลัง โรงพยาบาลนครธน โดยทีมแพทย์เฉพาะทางจะมีการประชุมหารือร่วมกัน เพื่อออกความคิดเห็นสำหรับทางเลือกการรักษาที่ดีที่สุด หรือ Last Opinion ให้กับผู้ป่วยเพื่อหาแนวทางการรักษาที่แท้จริงอย่างตรงจุด พร้อมนำเครื่องคอมพิวเตอร์นำวิถี O-arm Navigation เข้ามาช่วยในการผ่าตัดแสดงภาพกระดูกสันหลังอย่างละเอียด เสริมศักยภาพการรักษาอย่างมีประสิทธิภาพ ลดการบาดเจ็บ แผลเล็ก ฟื้นตัวระยะสั้น ให้ผู้ป่วยกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดี
หากคุณมีอาการปวดหลังร้าวลงขา หรือสงสัยว่าจะเป็นหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท อย่าปล่อยให้เรื้อรังจนรักษาลำบาก สามารถปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลัง เพื่อวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม
เวลาทำการ ศูนย์กระดูกสันหลังช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด
ปรึกษาเจ้าหน้าที่เบื้องต้นเกี่ยวกับการผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท หรือจองคิวพบแพทย์เฉพาะทางกระดูกสันหลัง เพื่อประเมินอาการหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อมได้ที่
- - Facebook Fanpage: Nakornthon Hospital
- - LINE Official: @nakornthon
- - Tel: 02-450-9999 ต่อ 1148-1149
A: การรักษาจะเริ่มจากวิธีที่เหมาะสมกับระยะของอาการ โดยแบ่งเป็น 2 แนวทางหลัก คือ
- การรักษาโดยไม่ผ่าตัด สำหรับผู้ที่มีอาการไม่รุนแรง แพทย์จะแนะนำการรับประทานยา การทำกายภาพบำบัด หรือการฉีดยาเข้าโพรงประสาท
- การรักษาด้วยการผ่าตัด จะพิจารณาในกรณีที่รักษาด้วยวิธีอื่นแล้วไม่ได้ผล มีอาการปวดรุนแรงจนกระทบชีวิตประจำวัน หรือเริ่มมีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อ ซึ่งปัจจุบันการผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทผ่านกล้องเอนโดสโคป เป็นทางเลือกที่ได้รับความนิยมสูงเพราะแผลเล็ก เจ็บน้อย และฟื้นตัวไว
A: หากเป็นการผ่าตัดด้วยเทคนิคแผลเล็กผ่านกล้องเอนโดสโคป ผู้ป่วยมักใช้เวลาพักฟื้นในโรงพยาบาลเพียง 1 คืน เพื่อสังเกตอาการ และสามารถกลับไปพักฟื้นต่อที่บ้านได้ภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด
A: ด้วยเทคโนโลยีการผ่าตัดที่ทันสมัยและไม่ตัดเลาะกล้ามเนื้อ ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถลุกเดินช้า ๆ ได้ภายใน 24 ชั่วโมงหลังการผ่าตัด โดยจะมีทีมนักกายภาพบำบัดคอยดูแลและแนะนำท่าทางการเดินที่ถูกต้องเพื่อความปลอดภัย
A: โดยทั่วไปการผ่าตัดจะใช้เวลาประมาณ 1-2 ชั่วโมงต่อข้อ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของอาการ ตำแหน่งที่กดทับ และเทคนิคการผ่าตัดที่แพทย์เลือกใช้ เช่น การผ่าตัดผ่านกล้อง หรือการผ่าตัดเชื่อมข้อ
A: แพทย์จะทำการผ่าตัดบริเวณแผ่นหลัง บริเวณตำแหน่งที่ตรงกับหมอนรองกระดูกที่มีปัญหา หากเป็นการผ่าตัดผ่านกล้องเอนโดสโคป แผลจะมีขนาดเล็กเพียง 8 มิลลิเมตร ซึ่งอาจจะอยู่ตรงกลางหลังหรือเยื้องออกด้านข้างเล็กน้อย เพื่อให้กล้องเข้าถึงจุดที่กดทับเส้นประสาทได้แม่นยำ
A: ค่าใช้จ่ายในการผ่าตัดจะเริ่มต้นตามแพ็กเกจที่โรงพยาบาลกำหนด ซึ่งจะแตกต่างกันไปตามเทคนิคที่ใช้ เช่น ผ่าตัดผ่านกล้อง หรือการใส่หมอนรองกระดูกเทียม และจำนวนข้อที่รับการรักษา โดยสามารถนำผลตรวจ MRI มาปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินแผนการรักษาและรับการแจ้งรายละเอียดค่าใช้จ่ายที่ชัดเจนได้ที่ศูนย์กระดูกสันหลังำ