ฉีดสีดูท่อนำไข่ ตรวจภาวะมีบุตรยาก เพิ่มโอกาสตั้งครรภ์และดูแลโพรงมดลูกอย่างตรงจุด

สำหรับคู่รักที่พยายามปล่อยมีบุตรตามธรรมชาติมานานเกิน 1 ปีแต่ยังไม่ประสบความสำเร็จ การตรวจภาวะมีบุตรยาก ถือเป็นขั้นตอนสำคัญในการหาสาเหตุที่ซ่อนอยู่ หนึ่งในสาเหตุหลักของผู้หญิงคือภาวะท่อนำไข่อุดตัน ซึ่งทำให้ไข่และอสุจิไม่สามารถปฏิสนธิกันได้ การฉีดสีดูท่อนำไข่ หรือ Hysterosalpingography (HSG) จึงเป็นวิธีการตรวจทางรังสีวินิจฉัยที่แม่นยำ ช่วยประเมินสภาพโพรงมดลูก ท่อนำไข่ และเปิดโอกาสในการรักษาภาวะมีบุตรยาก ได้อย่างตรงจุด หากคุณกำลังเผชิญปัญหามีบุตรยาก การทำความเข้าใจขั้นตอน ข้อดี และการเตรียมตัวจะช่วยให้คุณมั่นใจและพร้อมเข้ารับการตรวจมากยิ่งขึ้น

การฉีดสีดูท่อนำไข่ (HSG) คืออะไร และช่วยตรวจภาวะมีบุตรยากได้อย่างไร?

การ ฉีดสีดูท่อนำไข่ หรือ Hysterosalpingography (HSG) คือเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ใช้สำหรับตรวจวินิจฉัยโพรงมดลูกและท่อนำไข่ทั้งสองข้าง โดยแพทย์จะทำการฉีดสารทึบรังสีที่มีส่วนประกอบของไอโอดีนเข้าทางปากมดลูก เพื่อให้สารไหลผ่านไปยังโพรงมดลูกและท่อนำไข่ จากนั้นจะทำการถ่ายภาพเอกซเรย์เพื่อดูโครงสร้างภายนอกและภายใน

การตรวจนี้มีเป้าหมายหลักในการประเมินสาเหตุของการ ตรวจภาวะมีบุตรยาก ดังนี้

• ตรวจรูปร่างโพรงมดลูกว่ามีโครงสร้างผิดปกติ ติ่งเนื้อ หรือพังผืดหรือไม่
• ตรวจเช็กท่อนำไข่ ประเมินว่าท่อนำไข่มีการตีบตัน บิดเบี้ยว หรืออุดตันหรือไม่

> กลับสารบัญ

ทำไมสารทึบรังสีแบบน้ำมัน ถึงช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ได้มากกว่า?

ในการฉีดสีดูท่อนำไข่ แพทย์จะเลือกใช้สารทึบรังสี (Contrast Medium) ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ชนิดหลักๆ คือ สารทึบรังสีแบบละลายน้ำ และ สารทึบรังสีแบบละลายในน้ำมัน งานวิจัยทางการแพทย์เปรียบเทียบพบว่า การฉีดสีดูท่อนำไข่ โดยใช้สารทึบรังสีแบบน้ำมัน สามารถช่วยกระตุ้นและเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์ได้มากกว่าชนิดละลายน้ำ

> กลับสารบัญ

ใครบ้างที่ควร เข้ารับการฉีดสีดูท่อนำไข่?

หากคุณเข้าข่ายข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ แพทย์อาจแนะนำให้เข้ารับการ ตรวจภาวะมีบุตรยาก ด้วยวิธีการ ฉีดสีดูท่อนำไข่ ได้แก่

• ผู้ที่พยายามมีบุตรมาเกิน 1 ปี แต่ยังไม่ตั้งครรภ์
• ผู้ที่มีประวัติการติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน หรือปีกมดลูกอักเสบ ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดพังผืดและท่อนำไข่ตัน
• ผู้ที่เคยเข้ารับการผ่าตัดในช่องท้อง เช่น ผ่าตัดไส้ติ่ง หรือผ่าตัดเนื้องอกมดลูก
• ผู้ที่มีประวัติโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรือ ช็อกโกแลตซีสต์
• ผู้ที่มีอาการปวดท้องน้อยอย่างรุนแรง หรือประจำเดือนมามากกว่าปกติ
• ผู้ที่เคยผ่านมีประวัติการทำแท้งมาก่อน หรือผู้ที่เคยทำหมันแล้วต้องการต่อหมัน

ข้อควรระวัง: ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ มีการติดเชื้อในอุ้งเชิงกรานระยะรุนแรง หรือมีประวัติแพ้สารทึบรังสีอย่างรุนแรง ไม่ควรรักษาด้วยวิธีนี้

> กลับสารบัญ

ขั้นตอนการฉีดสีดูท่อนำไข่ และการเตรียมตัวก่อนตรวจ

ขั้นตอนการ ฉีดสีดูท่อนำไข่ ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด และใช้เวลาเพียงไม่นาน โดยมีรายละเอียดดังนี้

1. ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการตรวจ

   ควรเข้ารับการตรวจใน วันที่ 7–12 หลังมีประจำเดือนวันแรก (นับวันแรกที่ประจำเดือนมาเป็นวันที่ 1) และต้องมั่นใจว่าไม่ได้ตั้งครรภ์ พร้อมงดการมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่ประจำเดือนวันแรกจนถึงวันตรวจ

2. การเตรียมตัวก่อนวันตรวจ
   • แพทย์อาจให้ทานยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เช่น Ibuprofen 400-600 มิลลิกรัม ก่อนตรวจประมาณ 1 ชั่วโมง เพื่อลดอาการปวดหน่วง
   • แจ้งประวัติการแพ้สารทึบรังสีหรืออาหารทะเลให้แพทย์ทราบล่วงหน้า
   • หลีกเลี่ยงการสวมใส่เครื่องประดับหรือโลหะในวันตรวจ
3. ขั้นตอนขณะตรวจ (ใช้เวลาเพียง 10-15 นาที)
   • คนไข้ขึ้นนอนบนเตียงตรวจขาหยั่ง
   • แพทย์ทำความสะอาดบริเวณปากมดลูก และสอดท่อขนาดเล็กผ่านปากมดลูก
   • ค่อยๆ ค่อยปล่อยสารทึบรังสีเข้าไป และทำการถ่ายภาพเอกซเรย์ (X-Ray)
   • คนไข้อาจรู้สึกปวดหน่วงๆ เล็กน้อยคล้ายปวดประจำเดือน

> กลับสารบัญ

ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นหลังการตรวจหลังจากการ ฉีดสีดูท่อนำไข่

อาจพบผลข้างเคียงเล็กน้อยซึ่งเป็นเรื่องปกติ ดังนี้

• เลือดออกกะปริดกะปรอย อาจเกิดขึ้นได้เล็กน้อยและมักจะหายไปเองภายใน 24 ชั่วโมง
• อาการปวดหน่วง พบได้บ่อยในผู้ที่มีภาวะท่อนำไข่อุดตัน แต่อาการจะค่อยๆ ดีขึ้น
• ความเสี่ยงติดเชื้อ พบน้อยมาก เนื่องจากอุปกรณ์ทุกชิ้นผ่านการฆ่าเชื้อตามมาตรฐานทางการแพทย์

> กลับสารบัญ

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการฉีดสีดูท่อนำไข่ (FAQ)

> กลับสารบัญ

หากผลการ ตรวจภาวะมีบุตรยาก พบว่าท่อนำไข่อุดตันหรือมีพังผืด แพทย์จะวางแผน รักษาภาวะมีบุตรยาก อย่างเหมาะสม หากคุณและคู่รักกำลังประสบปัญหาตั้งครรภ์ยาก การเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินตั้งแต่วันนี้ จะช่วยวางแผนการรักษาได้อย่างทันท่วงทีและเพิ่มความสำเร็จในการสร้างครอบครัวอย่างที่คุณตั้งใจ โดยศูนย์นครธน กิฟท์ เฟอร์ทิลิตี้ โรงพยาบาลนครธน พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลโดยแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์อย่างครบวงจร