มีลูกยาก เรื่องที่น่ากังวลสำหรับคู่แต่งงานที่อยากมีลูก

หลายคู่ดูแลตัวเองอย่างดี นับวันตกไข่ก็แล้ว ปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ก็แล้ว และปล่อยธรรมชาติมานานกว่า 1 ปี (สำหรับผู้หญิงอายุ 30 ปี หรือ 6 เดือนสำหรับผู้หญิงอายุ 35 ปี) แต่ทำไมเจ้าตัวเล็กยังไม่มา? ซึ่งนี่คือสัญญาณที่บอกว่า ถึงเวลาตรวจเช็กอย่างละเอียด

เพราะภาวะมีบุตรยากสามารถรักษาได้ เพียงแต่ต้องได้รับการวินิจฉัยและดูแลอย่างเหมาะสม โดยศูนย์นครธน กิฟท์ เฟอร์ทิลิตี้ โรงพยาบาลนครธน มีทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลรักษาผู้ที่มีลูกยาก อยากมีลูก พร้อมด้วยเทคโนโลยีการรักษาที่ทันสมัยและหลากหลายทางเลือกเพื่อแก้ปัญหาการมีลูกยากอย่างมีประสิทธิภาพ

หยุดการรอคอยที่ยาวนาน หากเจ้าตัวเล็กยังไม่มาสักที เข้ามาตรวจกับแพทย์เฉพาะทางเพื่อหาสาเหตุนำไปสู่การรักษาที่ตรงจุดกันดีกว่า (ฝ่ายชาย: ตรวจหาความผิดปกติของน้ำเชื้อ, ฝ่ายหญิง: ตรวจอัลตราซาวด์อุ้งเชิงกรานสตรี (Pelvic Ultrasound) หาความผิดปกติของมดลูก รังไข่)

สาเหตุของภาวะมีลูกยาก

สาเหตุที่มีลูกยาก หรือภาวะการมีบุตรยากมีหลายสาเหตุ แต่จะแบ่งเป็นสาเหตุจาก 3 ฝั่งใหญ่ๆ คือ สาเหตุจากฝ่ายหญิงประมาณ 40% ฝ่ายชายประมาณ 40% และสาเหตุที่ไม่ทราบสาเหตุหรือมาจากทั้งหญิงและชายอีกประมาณ 10-20% ดังนี้

สาเหตุของภาวะมีลูกยากจากผู้ชาย

• มีความผิดปกติของการสร้างอสุจิหรือมีความผิดปกติในการมีเพศสัมพันธ์ เช่น อวัยวะเพศไม่แข็งตัวหรือมีการไหลกลับของอสุจิเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะ
• คุณภาพน้ำเชื้อที่ไม่แข็งแรง

สาเหตุของภาวะมีลูกยากจากผู้หญิง

• ประสบกับปัญหาภาวะรังไข่เสื่อมตามอายุที่มากขึ้น
• มีเนื้องอกที่มดลูก ซึ่งอาจส่งผลต่อการฝังตัวของตัวอ่อนมีถุงน้ำรังไข่ หรือ “ถุงน้ำช็อกโกแลต” ซึ่งจะส่งผลให้จำนวนไข่ในรังไข่ลดลงเมื่อเทียบกับปกติ
• มีปัญหาเรื่องท่อนำไข่ตันหรือมีการตกไข่ผิดปกติ ซึ่งภาวะไข่ไม่ตกเรื้อรังหรือไม่ค่อยเหลือปริมาณไข่ในรังไข่แล้วจากที่อายุมาก

ภาวะมีลูกยากโดยไม่ทราบสาเหตุ (Unexplained Infertility)

สาเหตุมีลูกยาก โดยหากไม่มีสาเหตุแน่ชัด ทั้งจากฝ่ายหญิงและชายจะอาศัยการตรวจร่างกาย รวมทั้งจะมีการตรวจพิเศษเพิ่มเติม คือ การตรวจอัลตราซาวด์ทางช่องคลอด เพื่อหาความผิดปกติของมดลูก รังไข่ และฝ่ายชายก็ส่งตรวจอสุจิ ในบางกรณีอาจตรวจเลือดดูค่าฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับภาวะมีบุตรยากด้วย หรือหากสงสัยภาวะท่อนำไข่ตัน ก็จะส่งเอกซเรย์ฉีดสีดูท่อนำไข่เพิ่มเติมต่อไป

> กลับสารบัญ

เมื่อไหร่ถึงควรพบแพทย์เพื่อปรึกษาการมีลูกยาก

การมีลูกยาก หรือ Infertility คือ การที่คู่สามีภรรยาอยู่ร่วมกันเป็นเวลา 1 ปีแต่ไม่มีบุตร โดยที่มีเพศสัมพันธ์กันอย่างสม่ำเสมอคือประมาณ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ ดังนั้นคู่สามีภรรยาที่ว่านี้ควรปรึกษาเรื่องการมีบุตร แต่ก็มีหลายกรณีที่อาจจำเป็นต้องรีบมาปรึกษาหรือทำการรักษาเช่น คู่ที่มีอายุมากกว่า 30 ปี ฝ่ายหญิงอาจมีโรคประจำตัว ประจำเดือนมาผิดปกติ ปวดประจำเดือนมาก เหล่านี้ก็น่าสงสัยจะเป็นกลุ่มที่มีบุตรยากโดยไม่ต้องรอให้ครบหนึ่งปี หรือบางครั้งจะมีการตรวจเตรียมความพร้อมก่อนมีบุตรโดยการคัดกรองเบื้องต้น หาสาเหตุของฝ่ายชายและหญิงก่อนแต่งงานหรือก่อนมีบุตรได้

สัญญาณเตือนภาวะมีบุตรยาก อาการของผู้ชาย

• มีปริมาณน้ำอสุจิน้อยกว่าปกติ
• ไม่สามารถหลั่งอสุจิได้
• หลั่งอสุจิย้อนกลับเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะ
• อวัยวะเพศไม่แข็งตัว
• ปวดหรือบวมบริเวณอัณฑะ
• มีก้อนเนื้อหรือความผิดปกติบริเวณอัณฑะ
• ความต้องการทางเพศลดลง
• มีขนตามร่างกายลดลง
• มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หรือความดันโลหิตสูง
• มีน้ำหนักตัวมากหรือน้อยเกินไป

สัญญาณเตือนภาวะมีบุตรยากของผู้หญิง

• ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ หรือมาไม่ปกติ
• ประจำเดือนมาน้อย หรือมามากเกินไป
• ปวดประจำเดือนรุนแรง
• ปวดท้องน้อยเรื้อรัง
• เจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์
• มีตกขาวผิดปกติ เช่น ตกขาวมีสี หรือมีกลิ่นเหม็น
• มีเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด
• มีขนขึ้นตามร่างกายมากผิดปกติ
• น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างรวดเร็ว ผมขาด หลุดร่วง ผมบาง
• ไม่มีอารมณ์ทางเพศ

> กลับสารบัญ

การตรวจวินิจฉัยภาวะมีลูกยาก

มีลูกยาก ทํายังไง มารับการตรวจภาวะการมีลูกยาก ที่ศูนย์นครธน กิฟท์ เฟอร์ทิลิตี้ โรงพยาบาลนครธน เพื่อค้นหาสาเหตุของทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิงนำไปสู่การรักษาที่เหมาะสมและตรงจุด โดยเบื้องต้นแพทย์จะสอบถามประวัติคู่สมรส ตรวจร่างกาย ตลอดจนการตรวจทางห้องปฏิบัติการอื่น ๆ เช่น ตรวจเลือด ตรวจหาพันธุกรรมธาลัสซีเมีย ตรวจปัสสาวะ ตรวจหาเชื้อไวรัสตับอักเสบบี เป็นต้น นอกจากนั้นจะมีการตรวจพิเศษเพิ่มเติมดังนี้

การตรวจภาวะมีลูกยากของผู้ชาย

การตรวจภาวะมีลูกยากของผู้ชายจะเป็นการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเชื้อหรือตรวจสเปิร์ม (Semen Analysis) เป็นการตรวจเพื่อดูปริมาณตัวอสุจิใน น้ำเชื้อ ความเร็วในการเคลื่อนไหวอสุจิ ขนาด รูปร่าง และความสมบูรณ์ของอสุจิ ด้วยระบบ AI (Artificial Intelligence) ที่ทางโรงพยาบาลนครธนได้นำเครื่อง LensHooke® X1 PRO Semen Quality มาใช้ตรวจมีความแม่นยำในการประมวลผล

โดยต้องเตรียมตัวล่วงหน้า ได้แก่ งดเว้นการหลั่งอสุจิอย่างน้อย 2 วัน แต่ไม่เกิน 7 วัน ทำการเก็บอสุจิในขณะร่างกายปกติพร้อมรักษาความสะอาดของอวัยวะเพศให้ปราศจากการติด เชื้อใดๆ ขณะเก็บตัวอย่างน้ำอสุจิต้องล้างมือให้สะอาดและเก็บโดยสำเร็จความ ใคร่ด้วยตนเอง เป็นต้น

การตรวจภาวะมีลูกยากของผู้หญิง

การตรวจด้วยวิธีการอัลตราซาวด์อุ้งเชิงกรานสตรี (Pelvic Ultrasound) ซึ่งเป็นการตรวจเพื่อหาความผิดปกติของมดลูก รังไข่ โดย การตรวจอัลตราซาวด์ทางช่องคลอด ทำโดยใช้หัวตรวจขนาดเล็กสอดเข้าไปในช่องคลอด วิธีนี้จะให้ภาพของมดลูกและรังไข่ได้ชัดเจนกว่าการอัลตราซาวด์ผ่านหน้าท้อง สามารถวัดขนาดหรือรูปร่างของมดลูก รังไข่ และดูความผิดปกติได้ เช่น เนื้องอก หรือถุงน้ำในรังไข่ ในกรณีที่พบความผิดปกติอาจต้องมีการขอตรวจเพิ่มเติม

ตรวจฮอร์โมนที่สำคัญ อาทิ

• AMH ฮอร์โมนที่บ่งบอกการทำงานของรังไข่ เพื่อประเมินว่าการทำงานรังไข่อยู่ในเกณฑ์ปกติหรือไม่
• TSH ฮอร์โมนที่ตรวจเพื่อดูความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ ว่าทำงานเป็นปกติและสมดุลหรือไม่
• PROLACTIN ฮอร์โมนที่มีส่วนในการกระตุ้นการทำงานของรังไข่ หากมีสูงเกินไป อาจยับยั้งวงจรการตกไข่
• FSH ฮอร์โมนที่กระตุ้นการเจริญเติบโตของไข่ และมีผลโดยตรงต่อการมีรอบเดือน

> กลับสารบัญ

วิธีการที่ช่วยรักษาภาวะมีลูกยาก

ภาวะมีลูกยาก สามารถรักษาหลายวิธี โดยศูนย์นครธน กิฟท์ เฟอร์ทิลิตี้ โรงพยาบาลนครธน จะพิจารณาวิธีการรักษาที่เหมาะสมให้แก่ผู้ป่วย เช่น การรักษาด้วยยา การผ่าตัด การช่วยตั้งครรภ์ด้วยวิธีทางการแพทย์ IUI การฝากไข่ และการช่วยตั้งครรภ์โดยเทคโนโลยีทางการแพทย์ เช่น เด็กหลอดแก้ว (IVF) การทำอิ๊กซี่ (ICSI)

IVF

การทำเด็กหลอดแก้ว โดยการปฏิสนธินอกร่างกาย (IVF : In Vitro Fertilisation) โดยการนำอสุจิหลาย ๆ ตัว มาใส่รวมกับไข่บนจานทดลอง และปล่อยให้อสุจิเข้าไปผสมกับไข่เอง ซึ่งเป็นการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย

ICSI

การช่วยปฏิสนธิโดยวิธีฉีดอสุจิเข้าไปในเซลล์ไข่ (ICSI, Intracytoplasmic sperm injection) คือ การคัดเอาตัวอสุจิที่มีความแข็งแรงที่สุดและเคลื่อนที่ดี 1 ตัว ผสมกับไข่แบบเจาะจงด้วยเข็มขนาดเล็ก แล้วใช้เข็มนั้นเจาะเข้าไปในไข่ฟองเดียวและฉีดอสุจิที่อยู่ในเข็มเข้าไปในไข่ ซึ่งเป็นการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย

IUI

การฉีดเชื้อเข้าโพรงมดลูก หรือ IUI (Intrauterine insemination) เป็นวิธีฉีดน้ำเชื้ออสุจิเข้าโพรงมดลูกแทนการมีเพศสัมพันธ์กันเอง ซึ่งขั้นตอนนี้ก็เริ่มจากการทานยากระตุ้นไข่หรืออาจจะใช้ยาฉีดกระตุ้นไข่ โดยน้ำอสุจิจะได้รับการเตรียมก่อนฉีด เพื่อล้างเอาเซลล์เม็ดเลือดขาวอสุจิที่ตาย และสารคัดหลั่งจากต่อมลูกหมากออก ทำให้ความเข้มข้นของอสุจิเพิ่มมากขึ้นก่อนใช้สายพลาสติกคล้ายหลอดนมยาวๆ นุ่มๆ สอดผ่านปากมดลูกและปล่อยเชื้ออสุจิเข้าไป

> กลับสารบัญ

การดูแลตัวเองเพิ่มโอกาสสำเร็จในการมีลูก

คนที่อยากมีลูกขึ้นอยู่กับสาเหตุของการมีลูกยาก โดยทั่วไปคู่สมรสควรรักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ งดเหล้าและบุหรี่ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ที่สำคัญควรรีบปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้การรักษาภาวะมีบุตรยากอย่างเหมาะสม

> กลับสารบัญ

มีลูกยาก ไม่ต้องกังวล มีหลายวิธีที่ช่วยเพิ่มโอกาสการมีลูก

สำหรับคู่รักที่มีลูกยาก ท้องยาก แต่ไม่ท้องซักที ไม่ว่าจะลองวิธีไหนก็ตาม บางทีอาจกำลังมีปัญหาในเรื่องของสุขภาพได้ แนะนำให้เข้ามาปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ ที่ศูนย์นครธน กิฟท์ เฟอร์ทิลิตี้ โรงพยาบาลนครธน เพื่อรับตรวจเช็กสุขภาพ วางแผนการรักษาภาวะผู้มีบุตรยากได้อย่างตรงจุด เพราะปัจจุบันด้วยความก้าวหน้าทางการแพทย์มีหลายวิธีที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการมีลูก พร้อมด้วยเทคโนโลยีการรักษาที่ทันสมัยและหลากหลายทางเลือกเพื่อแก้ปัญหาการมีลูกยากอย่างมีประสิทธิภาพ

> กลับสารบัญ

ช่องทางติดต่อโรงพยาบาลนครธน:

1. - Website : https://www.nakornthon.com
2. - Facebook : Nakornthon Hospital
3. - Line : @nakornthon
4. - Tel: 02-450-9999 (ตลอด 24 ชั่วโมง)