สมองเสื่อมกับอัลไซเมอร์ต่างกันอย่างไร ? ชวนรู้ทันสัญญาณเตือน

หลายคนอาจมีความกังวลใจว่า ผู้สูงอายุที่บ้านขี้ลืมง่ายเสี่ยงเป็นอัลไซเมอร์ไหม ซึ่งในความเป็นจริงอาการหลงลืมหรือความสับสนนั้นอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยสิ่งสำคัญที่สุดคือไม่ควรปล่อยผ่าน หรือคิดว่าเป็นแค่ความเสื่อมตามวัย หากพบความผิดปกติใด ๆ ควรรีบพามาพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อวินิจฉัยให้แน่ชัด เพราะในหลาย ๆ กรณีสามารถรักษาให้กลับมาเป็นปกติได้หากตรวจพบเร็ว และช่วยรักษาคุณภาพชีวิตของคนที่คุณรักได้อย่างดีที่สุด

เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น หลายคนอาจเริ่มสังเกตว่าความจำของตนเองหรือคนในครอบครัวไม่เหมือนเดิม ไม่ว่าจะเป็นอาการขี้ลืม หลงลืมเรื่องใกล้ตัว หรือสับสนกับเรื่องเดิม ๆ จนเกิดความกังวลว่า อาการเหล่านี้เป็นเพียงความเสื่อมตามวัย หรืออาจเป็นสัญญาณของโรคทางสมองที่ควรระวัง บทความนี้จะพาไปเจาะลึกถึงสาเหตุของปัญหาความจำ พร้อมเปรียบเทียบความแตกต่างของภาวะสมองเสื่อมกับโรคอัลไซเมอร์ว่าต่างกันอย่างไร เพื่อให้คุณสามารถสังเกตความผิดปกติและรับมือได้อย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ

ทำความรู้จัก "โรคอัลไซเมอร์" ภัยร้ายที่ค่อย ๆ พรากความทรงจำ

โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer's Disease) คือ โรคที่เกิดจากการเสื่อมสภาพของเซลล์สมอง โดยมีสาเหตุหลักมาจากการสะสมของโปรตีนที่ผิดปกติในสมอง ส่งผลให้เซลล์สมองถูกทำลายอย่างต่อเนื่องและฝ่อลงในที่สุด โรคนี้มักพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ และเป็นสาเหตุอันดับ 1 ที่ทำให้เกิดปัญหาด้านความจำและการใช้ชีวิตประจำวัน

> กลับสารบัญ

โรคอัลไซเมอร์มีอาการอย่างไร ? สัญญาณเตือนที่ลูกหลานต้องระวัง

สำหรับใครที่สงสัยว่า โรคอัลไซเมอร์มีอาการอย่างไร หากขี้ลืมง่าย ถือว่าเสี่ยงเป็นอัลไซเมอร์ไหม ต้องบอกว่า อาการของโรคนี้มักเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป ทำให้บางครั้งคนรอบข้างอาจไม่ทันสังเกต โดยสามารถแบ่งระยะของความผิดปกติได้ดังนี้

• ระยะเริ่มต้น : ลืมข้อมูลใหม่ ๆ หรือเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้น มักถามคำถามเดิมซ้ำ ๆ วางของผิดที่ผิดทางในที่ที่ไม่ควรวาง และเริ่มมีปัญหาในการตัดสินใจเรื่องง่าย ๆ
• ระยะปานกลาง : เริ่มหลงทางในสถานที่ที่คุ้นเคย นึกคำพูดไม่ออกหรือเรียกชื่อสิ่งของไม่ถูก อารมณ์แปรปรวนง่าย หงุดหงิด หรือมีพฤติกรรมก้าวร้าวผิดไปจากนิสัยเดิม
• ระยะรุนแรง : การทำงานของสมองถดถอยลงอย่างมาก จนอาจจำคนใกล้ตัวหรือสมาชิกในครอบครัวไม่ได้ และสูญเสียความสามารถในการช่วยเหลือตัวเองในการทำกิจวัตรประจำวัน

> กลับสารบัญ

สมองเสื่อมกับอัลไซเมอร์ ต่างกันอย่างไร ?

หลายคนมักสับสนและคิดว่าสองคำนี้คือสิ่งเดียวกัน แต่ในทางการแพทย์นั้นมีความแตกต่างที่ชัดเจน เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น เราต้องมาทำความรู้จักความหมายของแต่ละคำกันก่อน

รู้จักกลุ่มอาการสมองเสื่อม (Dementia)

ในทางการแพทย์ คำว่า Dementia คือกลุ่มอาการสมองเสื่อม ซึ่งเป็นเพียงร่มคันใหญ่ที่ครอบคลุมสภาวะความผิดปกติของสมองเอาไว้ ส่งผลให้ผู้ป่วยมีความจำและการใช้เหตุผลที่ลดลง ซึ่ง ภาวะสมองเสื่อมไม่ใช่ชื่อโรค แต่เป็นกลุ่มอาการที่เกิดได้จากหลากหลายสาเหตุ ซึ่งหนึ่งในสาเหตุหลักที่พบได้บ่อยที่สุดก็คือโรคอัลไซเมอร์

สรุปความแตกต่างของอัลไซเมอร์กับภาวะสมองเสื่อม

• อัลไซเมอร์ คือ ชื่อโรค ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่พบได้บ่อยที่สุด ที่ทำให้ผู้ป่วยเกิดกลุ่มอาการสมองเสื่อม อาการจะโดดเด่นเรื่องการลืมเหตุการณ์ปัจจุบัน
• สมองเสื่อม คือ ภาวะที่อาจเกิดจากโรคอัลไซเมอร์ หรือเกิดจากสาเหตุอื่น ๆ ก็ได้ เช่น โรคหลอดเลือดสมองตีบ โรคพาร์กินสัน ภาวะขาดวิตามิน หรือไทรอยด์ทำงานผิดปกติ ซึ่งอาจมีอาการเริ่มต้นที่แตกต่างกันไป เช่น บางรายอาจเดินลำบาก หรือพฤติกรรมเปลี่ยนไปก่อนที่จะมีปัญหาเรื่องความจำ

> กลับสารบัญ

การตรวจวินิจฉัยโรคทางสมอง เพื่อหาต้นตอของอาการขี้ลืม

เมื่อพบความผิดปกติ แพทย์จะทำการตรวจประเมินอย่างละเอียดเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง โดยมีขั้นตอนดังนี้

• การซักประวัติและตรวจร่างกาย : แพทย์จะสอบถามอาการจากทั้งผู้ป่วยและญาติใกล้ชิด เพื่อประเมินความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
• ทำแบบทดสอบประเมินสมรรถภาพทางสมอง : เป็นการทำแบบทดสอบเพื่อวัดระดับความจำ สมาธิ และการใช้เหตุผล ช่วยประเมินระดับความรุนแรงของอาการ
• การตรวจทางห้องปฏิบัติการ : การเจาะเลือดเพื่อหาปัจจัยแฝง เช่น ภาวะขาดวิตามินบี 12 การทำงานของต่อมไทรอยด์ หรือการติดเชื้อ
• การทำภาพถ่ายสมอง : การตรวจด้วยเครื่อง CT Scan หรือ MRI เพื่อดูโครงสร้างของสมอง รวมถึงเทคโนโลยีขั้นสูงอย่าง PET Scan ที่มีความแม่นยำสูงมากในการแยกแยะชนิดของโรคทางสมอง

> กลับสารบัญ

โรคอัลไซเมอร์และภาวะสมองเสื่อมมีวิธีรักษาได้ไหม ?

เมื่อทราบผลการวินิจฉัยแล้ว อายุรแพทย์ด้านสมองและระบบประสาท (หมอสมองและระบบประสาท)จะวางแผนการดูแลที่เหมาะสมกับสาเหตุและระยะของโรค

วิธีรักษาโรคอัลไซเมอร์

แม้ในปัจจุบันจะยังไม่มียาที่สามารถรักษาโรคอัลไซเมอร์ให้หายขาดได้ แต่เป้าหมายหลักของการรักษาคือการชะลอความเสื่อมของสมองและรักษาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาที่ช่วยปรับสมดุลสารสื่อประสาท เพื่อประคองความจำและควบคุมพฤติกรรม ควบคู่ไปกับการทำกิจกรรมบำบัด การกระตุ้นการรู้คิด และที่สำคัญที่สุดคือการปรับสภาพแวดล้อมที่บ้านให้ปลอดภัยและเอื้อต่อการใช้ชีวิตของผู้ป่วย

วิธีรักษาภาวะสมองเสื่อม

ภาวะสมองเสื่อมบางชนิดสามารถรักษาให้กลับมาเป็นปกติได้ หากสาเหตุนั้นเกิดจากปัจจัยที่แก้ไขได้ เช่น ภาวะขาดวิตามิน ภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ ภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง หรือเนื้องอกในสมองบางชนิด เมื่อแพทย์ทำการรักษาที่ต้นเหตุ อย่างเช่น การผ่าตัดสมอง ด้วยการผ่าตัดใส่สายระบายภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง อาการความจำเสื่อมและปัญหาการรู้คิดก็สามารถฟื้นฟูให้ดีขึ้นหรือหายขาดได้

> กลับสารบัญ

ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลนครธน พร้อมดูแลเคียงข้างคุณ

หากคุณรู้สึกว่าตนเองหรือคนในครอบครัวมีความจำเปลี่ยนแปลงไปอย่างชัดเจน อย่าละเลยอาการเพียงเพราะคิดว่าเป็นเรื่องปกติของผู้สูงอายุ เพราะการตรวจพบสาเหตุได้เร็วคือโอกาสสำคัญในการวางแผนการรักษาและการรักษาคุณภาพชีวิตที่ดี

ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลนครธน พร้อมดูแลและตรวจวินิจฉัยเชิงลึกโดยแพทย์เฉพาะทางสมองและระบบประสาท ด้วยการประเมินสภาวะสมองด้านต่าง ๆ โดยใช้แบบประเมินมาตรฐานสากล พร้อมให้คำแนะนำและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม เพื่อให้คุณและคนที่คุณรักได้รับการดูแลที่ตรงจุดและปลอดภัยที่สุด

นัดหมายหรือติดต่อสอบถามรายละเอียด ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลนครธน ชั้น 1

• Facebook Fanpage: Nakornthon Hospital
• LINE Official: @nakornthon
• Tel: 02-450-9999 ต่อ 1050-1051

> กลับสารบัญ