ลำไส้อุดตัน รู้ทันสัญญาณเตือนและแนวทางการรักษา

ลำไส้อุดตันเป็นภาวะฉุกเฉินที่กากอาหารและแก๊สไม่สามารถเคลื่อนตัวผ่านลำไส้ได้ตามปกติ ผู้ป่วยมักมีอาการปวดบิดเกร็ง ท้องอืดรุนแรง ไม่ผายลม และไม่ขับถ่าย หากสงสัยว่าตนเองมีอาการ ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและรับการรักษาทันที เพราะหากปล่อยไว้อาจทำให้ลำไส้ขาดเลือด ทะลุ และเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ การป้องกันที่เหมาะสมคือการหมั่นสังเกตระบบขับถ่ายและเข้ารับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่เมื่อมีอาการบ่งชี้

ความผิดปกติในระบบทางเดินอาหารเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะภาวะที่อาหารและของเหลวไม่สามารถเคลื่อนตัวผ่านลำไส้ได้ตามปกติ หรือที่เรียกว่า "ลำไส้อุดตัน" ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่หากปล่อยทิ้งไว้อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจถึงสาเหตุของภาวะลำไส้อุดตัน รวมถึงอาการที่ต้องระวัง และแนวทางการรักษาอย่างถูกต้องเพื่อเตรียมพร้อมรับมือ

ภาวะลำไส้อุดตัน คืออะไร ?

ภาวะลำไส้อุดตัน (Bowel Obstruction) คือ ภาวะที่ลำไส้เล็กหรือลำไส้ใหญ่เกิดการอุดตัน ทำให้กากอาหาร น้ำ และแก๊ส ไม่สามารถเคลื่อนตัวผ่านไปได้ตามปกติ จนเกิดการสะสมและคั่งค้างเหนือบริเวณที่อุดตัน ส่งผลให้ลำไส้พองตัว มีแรงดันในช่องท้องสูงขึ้น หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที ลำไส้อาจเกิดภาวะขาดเลือด เน่า และทะลุได้ในที่สุด

> กลับสารบัญ

ลําไส้อุดตัน เกิดจากสาเหตุใดได้บ้าง ?

หากสงสัยว่า ลําไส้อุดตันเกิดจากอะไร ในทางการแพทย์สามารถแบ่งสาเหตุออกเป็น 2 กลุ่มหลัก เพื่อให้เข้าใจได้ง่าย ดังนี้

• การอุดตันทางกลศาสตร์ : เกิดจากการมีสิ่งกีดขวางทางกายภาพภายในช่องท้อง เช่น พังผืดในช่องท้องที่เกิดจากการผ่าตัดเดิม ภาวะไส้เลื่อน ก้อนอุจจาระที่แข็งตัวอุดตัน ติ่งเนื้อขนาดใหญ่ หรือที่พบบ่อยและเป็นอันตรายอย่างมากคือ ก้อนเนื้องอกและมะเร็งลำไส้ใหญ่
• ลำไส้อืดหรือการอุดตันจากการทำงาน : ภาวะที่ลำไส้ไม่บีบตัวตามปกติโดยไม่ได้มีสิ่งกีดขวาง อาจเกิดจากผลข้างเคียงของการใช้ยาบางชนิด ภาวะติดเชื้อรุนแรงในช่องท้อง หรือความผิดปกติของระบบประสาทและกล้ามเนื้อที่ควบคุมการทำงานของลำไส้

> กลับสารบัญ

ลําไส้อุดตัน : อาการและสัญญาณเตือนที่ต้องรีบพบแพทย์

เมื่อเกิดความผิดปกติขึ้นกับลำไส้ ร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนอย่างชัดเจน โดยอาการที่ผู้ป่วยมักพบและควรรีบมาพบแพทย์ทันที ได้แก่

• ปวดท้องรุนแรงเป็นพัก ๆ หรือปวดบิดเกร็งทั่วหน้าท้อง
• ท้องอืด ท้องบวมโต และรู้สึกตึงแน่นอย่างเห็นได้ชัด
• คลื่นไส้ อาเจียนอย่างต่อเนื่อง (บางรายอาจอาเจียนมีสีและกลิ่นคล้ายอุจจาระ)
• ไม่สามารถผายลมได้เลย
• ไม่ขับถ่ายอุจจาระ หรือมีอาการท้องผูกอย่างรุนแรงแบบเฉียบพลัน

> กลับสารบัญ

ลําไส้อุดตัน มีวิธีรักษาอย่างไร ?

แนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์เฉพาะทาง โดยพิจารณาจากสาเหตุและความรุนแรงของการอุดตัน ซึ่งวิธีรักษาจะแบ่งเป็น 2 แนวทางหลัก ดังนี้

• การรักษาแบบประคับประคอง (ไม่ต้องผ่าตัด) : มักใช้ในกรณีที่ลำไส้อุดตันไม่สมบูรณ์ แพทย์จะให้ผู้ป่วยงดน้ำและอาหาร ให้น้ำเกลือทางหลอดเลือด และทำการใส่สายยางทางจมูกลงไปในกระเพาะอาหาร (NG Tube) เพื่อดูดระบายแก๊สและของเหลวคั่งค้าง ช่วยลดความดันในลำไส้ และให้ลำไส้ได้พักการทำงาน
• การรักษาด้วยการผ่าตัด : สำหรับกรณีที่มีการอุดตันโดยสมบูรณ์ ลำไส้มีภาวะขาดเลือด หรือแพทย์ตรวจพบว่ามีก้อนเนื้องอกหรือมะเร็งขวางลำไส้อยู่ จำเป็นต้องผ่าตัดฉุกเฉินเพื่อนำส่วนที่อุดตันออกและซ่อมแซมลำไส้

> กลับสารบัญ

ผ่าตัดลําไส้อุดตัน อันตรายไหม ? สิ่งที่ผู้ป่วยและญาติควรรู้

หลายท่านเมื่อทราบว่าต้องเข้ารับการผ่าตัดมักมีความกังวล และสงสัยว่าการผ่าตัดลําไส้อุดตันอันตรายไหม ในความเป็นจริงแล้ว นี่เป็นการผ่าตัดใหญ่ที่มีความเสี่ยงเหมือนการผ่าตัดช่องท้องทั่วไป แต่ "การไม่ผ่าตัดเมื่อมีข้อบ่งชี้ ถือว่าอันตรายและเสี่ยงถึงชีวิตมากกว่า" เนื่องจากลำไส้ที่อุดตันอาจแตก ทะลุ หรือทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดอย่างรุนแรง ปัจจุบันด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัยและทีมศัลยแพทย์เฉพาะทาง สามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพความปลอดภัยในการผ่าตัด ทั้งยังส่งผลให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็วขึ้น

> กลับสารบัญ

ศูนย์ทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลนครธน พร้อมดูแลปัญหาระบบขับถ่าย

หนึ่งในสาเหตุสำคัญของภาวะลำไส้อุดตันคือการมีติ่งเนื้อหรือก้อนมะเร็งซ่อนอยู่ในลำไส้ใหญ่ การป้องกันที่มีประสิทธิภาพ คือการตรวจคัดกรองตั้งแต่เนิ่น ๆ หากคุณมีอาการปวดท้องเรื้อรัง ระบบขับถ่ายผิดปกติ หรือมีอายุ 45 ปีขึ้นไป ไม่ควรปล่อยผ่านให้ความผิดปกติลุกลาม

ศูนย์ทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลนครธน ให้บริการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคระบบทางเดินอาหาร โดยทีมแพทย์เฉพาะทาง พร้อมด้วยเทคโนโลยีการส่องกล้องลําไส้ใหญ่ (Colonoscopy) ที่มีความละเอียดสูง ช่วยให้แพทย์มองเห็นรอยโรคและสามารถตัดติ่งเนื้อออกได้ทันทีในขณะที่ทำการส่องกล้อง ทั้งยังช่วยป้องกันความเสี่ยงโรคมะเร็งและภาวะลำไส้อุดตันในอนาคต

นัดหมายหรือติดต่อสอบถามรายละเอียด ศูนย์ทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลนครธน ชั้น 10

• Facebook Fanpage: Nakornthon Hospital
• LINE Official: @nakornthon
• Tel: 02-450-9999 ต่อ 1390-1392

> กลับสารบัญ