ตรวจมะเร็งตอนไหนดี? คู่มือตรวจคัดกรองมะเร็งแยกชาย-หญิงทุกช่วงวัย

ศูนย์ : ศูนย์มะเร็ง

บทความโดย : นพ. กิตติพงษ์ อุดมดำรงกุล

15 พฤศจิกายน 2569

ตรวจคัดกรองมะเร็ง

บางครั้ง…สิ่งที่น่ากลัวที่สุด ไม่ใช่ “อาการ” แต่คือการไม่มีอาการ มะเร็งอาจซ่อนอยู่ในร่างกาย โดยที่คุณยังใช้ชีวิตได้ตามปกติ ทั้งมะเร็งตับ มะเร็งเต้านม และมะเร็งปอด ต่างเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะในวันที่ชีวิตเต็มไปด้วยความเครียด อาหารที่ไม่เหมาะสม และมลภาวะ อย่ารอให้ร่างกายส่งสัญญาณ เพราะการรู้เร็วอาจเปลี่ยนเส้นทางของการรักษา การตรวจคัดกรองตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยค้นหาความผิดปกติก่อนที่จะมีอาการ เพราะเวลาที่ดีที่สุดในการใส่ใจสุขภาพ…อาจไม่ใช่วันที่มีอาการ แต่คือ “วันนี้” วันที่คุณยังเลือกตรวจและดูแลตัวเองได้


 

ทำไมการตรวจคัดกรองมะเร็งถึงสำคัญกว่าที่คิด

หลายคนอาจสงสัยว่าหากร่างกายยังแข็งแรงดี ทำไมเราถึงควรเสียเวลาไปตรวจโรคมะเร็ง? คำตอบคือการตรวจคัดกรองมะเร็ง (Cancer Screening) คือ การใช้เครื่องมือพิเศษเพื่อค้นหาก้อนเนื้อขนาดเล็กที่การตรวจร่างกายทั่วไปอาจมองไม่เห็น ได้แก่

  • เพิ่มโอกาสหายขาด: การพบมะเร็งในระยะที่ 0 หรือระยะที่ 1 มีโอกาสรักษาให้หายขาดได้สูงกว่าระยะลุกลามอย่างมาก
  • ลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว: การรักษาในระยะแรกมีความซับซ้อนน้อยกว่า ทำให้ค่าใช้จ่ายโดยรวมต่ำกว่าการรักษาในระยะสุดท้าย
  • ลดผลข้างเคียงจากการรักษา: การรักษาที่รวดเร็วช่วยลดความจำเป็นในการใช้ยาเคมีบำบัดปริมาณสูงหรือการผ่าตัดใหญ่
  • ความแม่นยำสูง: เทคโนโลยีปัจจุบันช่วยให้เราสามารถตรวจวิเคราะห์มะเร็งได้ลึกถึงระดับยีนสำหรับบางชนิดมะเร็ง

> กลับสารบัญ

ตรวจมะเร็งสำหรับผู้หญิง ช่วงอายุไหนควรตรวจอะไรบ้าง?

ช่วงอายุชนิดมะเร็งที่ควรคัดกรองวิธีการตรวจความถี่ในการตรวจ
25-34 ปีมะเร็งปากมดลูก- HPV DNA Test (แนะนำที่สุด)
- Pap Smear
- ทุก 5 ปี
- ทุก 2-3 ปี
มะเร็งเต้านม- อัลตราซาวนด์เต้านม (Ultrasound Breast)- เพื่อดูความผิดปกติของเนื้อเยื่อและถุงน้ำ (เหมาะสำหรับอายุน้อยกว่า 35 ปี)
35-44 ปีมะเร็งปากมดลูก- ดังรายละเอียดข้างต้น 
มะเร็งเต้านม- ดิจิตอลแมมโมแกรม (Digital Mammogram) ควบคู่กับการอัลตราซาวนด์- แนะนำช่วงหน้าเนื่องจากความหนาแน่นของเนื้อเยื่อเต้านมเปลี่ยนไป เพื่อความแม่นยำสูง
45-50 ปีขึ้นไปมะเร็งปากมดลูก- ดังรายละเอียดข้างต้น 
มะเร็งเต้านม- ดังรายละเอียดข้างต้น- ทุกปี
มะเร็งลำไส้ใหญ่- ตรวจอุจจาระ (FIT test)
- การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy)
- ทุก 5-10 ปี (ตามคำแนะนำของแพทย์)

> กลับสารบัญ

ตรวจมะเร็งสำหรับผู้ชาย วัยไหนต้องระวังมะเร็งชนิดใด?

ช่วงอายุชนิดมะเร็งที่ควรคัดกรองวิธีการตรวจความถี่ในการตรวจ
45-50 ปีมะเร็งลำไส้ใหญ่- ตรวจอุจจาระ (FIT test)
- การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy)
- ทุกปี
- ทุก 5-10 ปี ตามคำแนะนำของแพทย์
50 ปีขึ้นไป- มะเร็งลำไส้ใหญ่- ดังรายละเอียดข้างต้น 
มะเร็งต่อมลูกหมาก- ตรวจเลือด PSA และ Free PSA- ตรวจเพื่อดูความเสี่ยง (กรณีมีประวัติครอบครัวหรือคความเสี่ยงสูงมาก อาจเริ่มตรวจก่อนอายุ 50 ปี)

> กลับสารบัญ

การตรวจมะเร็งตามความเสี่ยง (ตรวจได้ทั้งชายและหญิง)

นอกเหนือจากเกณฑ์อายุแล้ว พฤติกรรมการใช้ชีวิตและกรรมพันธุ์ก็เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เราต้องเข้ารับการตรวจคัดกรองบางประเภทเร็วกว่าปกติ

ชนิดมะเร็งวิธีการตรวจกลุ่มเป้าหมายและความถี่
มะเร็งปอดเอกซเรย์คอมพิวเตอร์รังสีต่ำ (Low-Dose CT)อายุ 50 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะผู้ที่สูบบุหรี่จัดหรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่เสี่ยง
มะเร็งตับตรวจสารบ่งชี้ (PIVKA-II & AFP) และอัลตราซาวนด์ตับเริ่มที่อายุ 40 ปี สำหรับผู้ที่เป็นพาหะตับอักเสบ B/C หรือตับแข็ง ควรตรวจทุก 6 เดือน
มะเร็งกระเพาะอาหารส่องกล้องระบบทางเดินอาหารส่วนต้น (Gastroscopy)อายุ 50 ปีขึ้นไป หรือผู้ที่มีอาการปวดท้องเรื้อรังและมีประวัติครอบครัว

> กลับสารบัญ

9 สัญญาณเตือนภัยมะเร็ง: อาการแบบไหนที่ควรพบแพทย์ทันที?

หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการดังต่อไปนี้ ไม่ควรรอให้ถึงรอบตรวจสุขภาพประจำปี แต่ควรเข้าพบแพทย์เพื่อ ตรวจมะเร็ง โดยละเอียดทันที

  • ผิวหนังเปลี่ยนไป: ไฝหรือปานเปลี่ยนขนาด สี หรือมีเลือดออก แผลที่ไม่หายขาด
  • คลำเจอก้อนเนื้อ: มีก้อนเนื้อหรืออาการบวมที่เต้านม ต่อมน้ำเหลือง หรือส่วนต่างๆ ของร่างกาย
  • น้ำหนักลดผิดปกติ: น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วโดยไม่ได้คุมอาหารหรือออกกำลังกาย
  • อ่อนเพลียเรื้อรัง: มีไข้ต่ำ ๆ หรือรู้สึกเหนื่อยง่ายผิดปกติเป็นเวลานาน
  • ระบบขับถ่ายเปลี่ยนไป: ท้องผูกสลับท้องเสียเรื้อรัง ปัสสาวะลำบาก หรือมีเลือดปน
  • ไอเรื้อรัง: ไอติดต่อกันนานหลายสัปดาห์หรือมีเสียงแหบพร่า
  • กลืนลำบาก: รู้สึกติดขัดเวลาทานอาหารหรือน้ำ
  • เลือดออกผิดปกติ: เลือดออกจากช่องคลอดที่ไม่ใช่ประจำเดือน เลือดกำเดาไหลบ่อย หรือมีเลือดในปัสสาวะ/อุจจาระ
  • ปวดเรื้อรัง: อาการปวดตามร่างกายที่ไม่ทราบสาเหตุและไม่ดีขึ้นหลังทานยา

> กลับสารบัญ

ทำไมต้องเลือกตรวจมะเร็งที่ ศูนย์มะเร็ง โรงพยาบาลนครธน?

การเลือกสถานพยาบาลที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางจะช่วยให้คุณได้รับการวินิจฉัยที่แม่นยำและวางแผนการรักษาได้อย่างถูกต้อง ศูนย์มะเร็ง โรงพยาบาลนครธน พร้อมให้บริการตรวจวิเคราะห์มะเร็งอย่างครบวงจร

  • การตรวจระดับยีน (Genetic Testing): ช่วยให้ตรวจพบความเสี่ยงลึกถึงระดับพันธุกรรม เหมาะสำหรับผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็ง
  • เทคโนโลยีทันสมัย: ไม่ว่าจะเป็น Digital Mammogram, Low-Dose CT หรือการส่องกล้องประสิทธิภาพสูง ช่วยให้ค้นพบมะเร็งได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก
  • ทีมแพทย์เฉพาะทาง: ให้บริการตรวจและรักษาอย่างตรงจุด รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ
  • ดูแลครบวงจร: ตั้งแต่การป้องกัน การตรวจคัดกรอง ไปจนถึงการรักษาในกรณีที่ตรวจพบ

> กลับสารบัญ

การตรวจคัดกรองมะเร็งในผู้ที่มีความเสี่ยง หรือผู้ที่กังวลเกี่ยวกับการเกิดโรค ถือเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสในการป้องกันโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งหากสามารถตรวจพบมะเร็งได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยให้การรักษาเป็นไปอย่างแม่นยำ รวดเร็ว และได้ผลดียิ่งขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวป่วยเป็นมะเร็ง หรือผู้ที่สูบบุหรี่เป็นประจำ ซึ่งการเข้ารับการตรวจอย่างเหมาะสมจะช่วยให้ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีและเพิ่มโอกาสในการหายจากโรคได้มากขึ้

ช่องทางการนัดหมายและสอบถามรายละเอียด


 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับตรวจคัดกรองมะเร็ง (FAQs)

Q: อายุยังน้อย ไม่เคยมีอาการปวดเลย จำเป็นต้องตรวจมะเร็งไหม?

A: จำเป็น เพราะมะเร็งหลายชนิดในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ การตรวจคัดกรองจะช่วยให้พบความผิดปกติก่อนที่อาการจะปรากฏ

Q: การตรวจ HPV DNA กับ Pap Smear ต่างกันอย่างไร?

A: Pap Smear คือการตรวจหาเซลล์ที่ผิดปกติ ส่วน HPV DNA Test คือการตรวจหาเชื้อไวรัสที่เป็นสาเหตุหลักของมะเร็งปากมดลูก ซึ่งมีความแม่นยำสูงกว่าและตรวจได้ห่างกันถึง 5 ปี

Q: ถ้าคนในครอบครัวเป็นมะเร็ง เราควรเริ่มตรวจเมื่อไหร่?

A: หากมีประวัติครอบครัว (โดยเฉพาะญาติสายตรง) ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเริ่มตรวจคัดกรองเร็วกว่าเกณฑ์ปกติประมาณ 5-10 ปี หรือพิจารณาการตรวจระดับยีน ในรายที่มีความเสี่ยงต่อการพบยีนถ่ายทอดพันธุกรรมมะเร็ง

Q: การตรวจ Low-Dose CT ปอด ปลอดภัยไหม?

A: ปลอดภัย เป็นการใช้ปริมาณรังสีที่ต่ำกว่าการทำ CT Scan ปกติมาก แต่ให้ความละเอียดสูงกว่าการเอกซเรย์ปอดธรรมดา เหมาะสำหรับผู้ที่สูบบุหรี่จัด

Q: ตรวจอุจจาระ (FIT Test) แทนการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ได้ไหม?

A: การตรวจอุจจาระเป็นการคัดกรองเบื้องต้นเพื่อหาเลือดแฝง แต่หากพบความผิดปกติหรือต้องการความแม่นยำสูงสุด การส่องกล้อง (Colonoscopy) จะเห็นภาพชัดเจนและสามารถตัดชิ้นเนื้อไปตรวจได้ทันที

Q: การตรวจสารบ่งชี้มะเร็งในเลือดเพียงอย่างเดียว บอกได้เลยไหมว่าเป็นมะเร็

A: ไม่ได้ ค่าบ่งชี้มะเร็งอาจสูงขึ้นจากสาเหตุอื่นได้ แพทย์จะใช้ผลเลือดควบคู่กับการทำอัลตราซาวนด์หรือการตรวจอื่นๆ เพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้อง

Q: มะเร็งตับต้องตรวจบ่อยแค่ไหน?

A: สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น เป็นไวรัสตับอักเสบหรือตับแข็ง แพทย์แนะนำให้ตรวจสารบ่งชี้และอัลตราซาวนด์ทุก 6 เดือน

Q: ตรวจมะเร็งเต้านมเจ็บไหม?

A: การทำแมมโมแกรมอาจมีการกดเต้านมบ้างเพื่อให้เห็นเนื้อเยื่อชัดเจน แต่อยู่ในระดับที่ทนได้และใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที

ปรึกษาทุกปัญหาสุขภาพแบบออนไลน์
ไม่เสียค่าใช้จ่าย

กรอกข้อมูลเพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดต่อกลับ


บทความสุขภาพ


แพ็กเกจ / โปรโมชั่น



0